Formaldehit maruziyeti sonucu sıçan akciğerinde oluşan oksidatif hasara karşı melatonin hormonunun koruyucu etkisi: Işık mikroskobik ve biyokimyasal çalışma - Zararsız, İsmail; Kus, Ilter; Çolakoğlu, Neriman; Pekmez, Hıdır; Yılmaz, H. Ramazan; Sarsılmaz, Mustafa (My University, 2004)
Amaç: Bu çalışmada, formaldehitin akciğer üzerine olan tokşik etkileri ve bu toksik etkilere karşı melatoninin koruyucu etkisi araştırıldı. Yöntem: 21. adet Wistar cinsi erkek sıçan üç gruba ayrıldı. Grup Fdeki sıçanlar kontrol olarak kullanıldı. Grup Il'deki sıçanlara gün aşırı olarak formaldehit enjekte edildi. Grup HPdeki sıçanlara ise, formaldehit enjeksiyonu ile birlikte günlük olarak melatonin verildi. 14 günlük deney süresi sonunda bütün sıçanlar dekapitasyon yöntemi ile öldürüldü. Hayvanlardan alınan akciğer doku örnekleri rutin histolojik prosedürlerden geçirilerek ışık mikroskobunda incelendi. Ayrıca doku örneklerinde süperoksit dismutaz (SOD), katalaz (CAT), ksantin oksidaz (XO) ve malondialdehit (MDA) aktiviteleri spektrofotometrik olarak tayin edildi.Bulgular: Formaldehit uygulanan sıçanlarda SOD, XO ve MDA düzeylerinde kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir artışın olduğu tespit edildi. CAT değerlerlerinde ise, anlamlı bir azalma görüldü. Bu grubun ışık mikroskobik incelemesinde, terminal bronşiollerde kanama ve epiteliyal hücre dökülmelerinin olduğu gözlendi. Ayrıca, pulmoner interstisyumda kanama alanlarının olduğu ve hemosiderin yüklü makrofajların yaygın olarak bulunduğu tespit edildi. Formaldehit maruziyeti ile birlikte melatonin verilen sıçanlarda ise, formaldehitin neden olduğu histolojik değişikliklerin azaldığa tespit edildi. Ayrıca SOD, XO ve MDA düzeylerinde anlamlı bir azalma görüldü. Sonuç: Sıçanlarda formaldehit maruziyeti sonucu akciğer dokusunda hasarın oluştuğu ve bu hasarın, melatonin ile önlendiği tespit edildi.
Keywords: Oksidatif stres; Mikroskopi; polarizasyon; Sıçan; Wistar; Akciğer; Melatonin; Biyokimya; Formaldehit