Yabancılar İçin Türkçe Konuşmaya Yönelik Tutum Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması - Şengül, Kübra; Demir, Sezgin (Mersin University, 2026)
Konuşma becerisi, bireyin sosyal ve akademik çevresinde etkili bir iletişim kurmak için üzerinde önemle durulan bir dil beceri alanıdır. Duyuşsal özelikler de konuşma sürecinin başarılı bir şekilde sürdürülmesine etki eden bir unsurdur. Özellikle yabancı dil öğrenen bireylerin hedef dilde konuşmaya ilişkin taşıdıkları olumlu tutumlar, onların dil öğrenme sürecine daha fazla katılım göstermelerini ve iletişimde istekli olmalarını sağlar. Türkçe konuşmaya yönelik tutum, sözlü dil üretiminin başlatılması ve sürdürülmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Bu sebeple araştırmada yabancılar için Türkçe konuşmaya yönelik tutumları ölçebilecek güvenilir ve geçerli bir ölçek geliştirme amaçlanmıştır. Araştırmanın katılımcıları yurt içinde ve yurt dışında A1, A2, B1, B2, C1, C2 düzeylerinde Türkçe öğrenen yabancılardır. Bu amaç için açımlayıcı faktör analizinde 248, doğrulayıcı faktör analizinde 244 yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerden oluşan farklı örneklemler kullanılmıştır. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda elde edilen tek faktörlü yapı, farklı bir örneklem üzerinde gerçekleştirilen doğrulayıcı faktör analizi ile test edilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda χ²/sd (3.38), SRMR (.072), NFI (.93), NNFI (.94) ve CFI (.95) değerleri modelin genel olarak kabul edilebilir uyum gösterdiğini, RMSEA (.099) değerinin ise sınırda kabul edilebilir uyuma işaret ettiğini ortaya koymuştur. Ayrıca birleşik güvenirlik katsayısının (CR=.91>.70) ve ortalama açıklanan varyans değerinin (AVE=.80>.50) önerilen eşik değerlerin üzerinde olduğu belirlenmiştir. Açımlayıcı faktör analizinde ise tek faktörlü yapının toplam varyansın %60.461'ini açıkladığı belirlenmiştir. Bu bulgular doğrultusunda, 17 maddeden oluşan tek boyutlu Yabancılar İçin Türkçe Konuşmaya Yönelik Tutum Ölçeğinin, yabancı dil olarak Türkçe öğrenen bireylerin konuşmaya yönelik tutumlarını belirlemede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Attitude Scale Towards Speaking Turkish for Foreigners: A Validity and Reliability
Keywords: Konuşma becerisi; konuşma tutumu; yabancı dil olarak Türkçe öğretimi; ölçek geliştirme