Türk Toplumunda Multipl Skleroz ile Interlökin-18 Gen Polimorfizmleri (-137 G/C, -607 C/A ve -656 G/T) Arasındaki İlişki - Çakmak, Edanur; Arman, Ahmet; Kapar, Öznur; Alan, İpek; Ağan, Kadriye (Marmara Üniversitesi, 2026)
Amaç: Multipl skleroz (MS), merkezi sinir sistemini etkileyen ve genetik ile çevresel faktörlerin birlikte rol oynadığı kompleks bir hastalıktır. Bu çalışmada, interlökin-18 (IL-18) gen promotör polimorfizmlerinin (-137 G/C, -607 C/A ve -656 G/T) Türk toplumunda MS ile ilişkili olup olmadığının araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya klinik kriterlere göre MS tanısı almış 310 hasta ve 220 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. IL-18 -137 G/C polimorfizmi allel-spesifik PCR (AS-PCR) yöntemiyle; -607 C/A ve -656 G/T polimorfizmleri ise sırasıyla Tru1I ve MwoI enzimleri kullanılarak PCR-RFLP yöntemiyle genotiplendirilmiştir. Hasta ve kontrol grupları arasındaki genotip ve allel frekansları ki-kare testi ile karşılaştırılmış ve %95 güven aralığında odds oranları hesaplanmıştır. Bulgular: IL-18 -137 G/C polimorfizmi ile MS arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p<0.001). GC genotipi MS hastalarında (%51,3), kontrol grubuna (%35,5) kıyasla daha yüksek bulunmuştur. Benzer şekilde IL-18 -607 C/A polimorfizmi de anlamlı farklılık göstermiştir (p<0.001); AA genotipi MS hastalarında %19,7, kontrol grubunda ise %9,1 oranında görülmüştür. -137 konumundaki GC genotipi MS riskini yaklaşık iki kat artırırken (OR≈1,99), -607 konumundaki AA genotipi MS riskini yaklaşık 3,25 kat artırmaktadır. Her iki polimorfizm için minör allel frekansları (-137 için C, -607 için A) MS hastalarında kontrollere göre anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (p<0.001). Buna karşın IL-18 -656 G/T polimorfizmi açısından gruplar arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır (p=0.325). Sonuç: IL-18 geninin -137 G/C ve -607 C/A polimorfizmleri Türk toplumunda MS ile anlamlı biçimde ilişkili bulunmuş, -656 G/T varyantının ise MS ile ilişkili olmadığı gösterilmiştir. -137 ve -607 pozisyonlarındaki varyant alleller MS duyarlılığını artıran genetik faktörler olarak değerlendirilebilir. Bu bulgular, IL-18 gen polimorfizmlerinin MS patogenezindeki rolünü desteklemekte ve hastalık riskinin belirlenmesinde potansiyel biyobelirteçler olarak kullanılabileceğini düşündürmektedir.
Association between Multiple Sclerosis and Interleukin-18 Gene Polymorphisms (-137 G/C, -607 C/A and -656 G/T) in Turkish Population
TYL-2022-10439
Keywords: Multipl skleroz; Tek nükleotid polimorfizmi; Genetik yatkınlık; İnterlökin-18; Polimorfizm