ÖĞRETMENLERİN SENDİKAYA ÜYE OLMA NEDENLERİ İLE ÖRGÜTSEL MUHALEFET ALGILARI ARASINDAKİ İLİŞKİ - KARAKUŞ, SERDAL (Fırat Üniveristesi, 2024)
Bu araştırmada resmi ve özel tüm kademe okullarda görev yapan ve sendika üyesi olan öğretmenlerin sendikaya üye olma nedenleri ile örgütsel muhalefet algıları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modelinde desenlenmiştir. Araştırmanın evrenini 2023-2024 eğitim öğretim yılında Elazığ il merkezindeki 8600 öğretmen oluştururken bu öğretmenlerden çalışmaya gönüllü olarak katılan 383 öğretmen araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırmanın iki farklı değişken içermesi sebebi ile verilerin toplanmasında iki ayrı ölçek kullanılmıştır. Uğurlu ve Arslan (2020) tarafından geliştirilen Sendikal Örgütlenme Nedenleri Ölçeği ve Dağlı (2015) tarafından uyarlanan Örgütsel Muhalefet Ölçeği kullanılmıştır. Veriler normal dağılım gösterdiğinden verilerin analizinde parametrik testler kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin sendikal örgütlenme nedenlerine yönelik algıları (x?=3,37) ile "Katılıyorum" düzeyinde, örgütsel muhalefet algıları ise (x?=3,37) ile "Büyük Oranda Katılıyorum" düzeyindedir. Öğretmenlerin sendikaya üye olma nedenleri ile cinsiyet, yaş, mesleki kıdem, medeni durum, eğitim durumu ve yerleşim yeri değişkenleri açısından alt boyutlarda ve ölçek genelinde anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Öğretmenlerin örgütsel muhalefet algıları ile yaş, mesleki kıdem, eğitim durumu değişkenleri açısından anlamlı farklılıklar tespit edilmiş; cinsiyet, medeni durum ve yerleşim yeri değişkenleri açısından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Araştırmaya katılan öğretmenlerin sendikaya üye olma nedenleri ile örgütsel muhalefet algıları arasında negatif yönlü ve zayıf bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Yapılan ilişki analizinde öğretmenlerin sendikaya üye olma nedenlerinin, örgütsel muhalefet algılarının %3,7'sini negatif yönde açıkladığı ve sendikaya üye olma nedenlerinin örgütsel muhalefeti %19.3 oranında negatif yönde yordadığı belirlenmiştir. Araştırmada öğretmenlerin sendikaya üye olma nedenlerinin örgütsel muhalefet algılarıyla negatif yönlü bir ilişki gösterdiği tespit edilmiştir. Sendikaların, üyelerinin muhalefet algılarını daha iyi anlamak ve bu algıları yapıcı bir şekilde yönetmek için daha şeffaf ve katılımcı bir politika benimsemeleri önerilmektedir. Örgütsel muhalefet algılarının yaş, mesleki kıdem ve eğitim durumu gibi değişkenler açısından farklılık gösterdiği göz önüne alındığında, eğitim yöneticilerinin bu farklılıkları dikkate alarak daha kapsayıcı bir yönetim anlayışı benimsemeleri gerekmektedir. Özellikle genç öğretmenlerin örgüt politikalarına yönelik algılarının güçlendirilmesi için onların görüşlerine daha fazla yer verilmesi önemlidir. Bu araştırma, sendikal örgütlenme nedenleri ve örgütsel muhalefet algıları arasındaki ilişkiyi inceleyen sınırlı sayıda çalışmadan biridir. Gelecek araştırmalarda farklı iller ve eğitim düzeylerinde çalışan öğretmenlerin katılımıyla daha geniş kapsamlı çalışmalar yapılması önerilmektedir. Böylece, elde edilen sonuçlar genel bir perspektif sunabilir. Anahtar Kelimeler: Öğretmen, Örgütlenme, Sendikacılık, Örgütsel Muhalefet

This study aims to determine the relationship between the reasons for union membership and the perceptions of organizational opposition among teachers who are union members and work at all levels of public and private schools. The research was designed using the correlational survey model, one of the quantitative research methods. The study population consisted of 8,600 teachers in the city center of Elazig during the 2023-2024 academic year, while the sample included 383 teachers who voluntarily participated in the study. Since the research involved two different variables, two separate scales were used for data collection: The "Reasons for Union Organization Scale" developed by Uğurlu and Arslan (2020) and the "Organizational Opposition Scale" adapted by Dağlı (2015). Since the data showed a normal distribution, parametric tests were used in the analysis. According to the study results, teachers' perceptions of the reasons for union organization were at the "Agree" level (x?=3.37), while their perceptions of organizational opposition were at the "Strongly Agree" level (x?=3.37). Significant differences were found in the sub-dimensions and overall scale regarding the reasons for teachers' union membership in terms of gender, age, professional experience, marital status, educational status, and place of residence. Significant differences were also found in teachers' perceptions of organizational opposition concerning age, professional experience, and educational status, but no significant differences were found concerning gender, marital status, and place of residence. It was determined that there is a weak negative relationship between teachers' reasons for union membership and their perceptions of organizational opposition. The correlation analysis revealed that teachers' reasons for union membership negatively explain 3.7% of the variance in their perceptions of organizational opposition and negatively affect organizational opposition by 19.3%. The study determined that teachers' reasons for union membership have a negative correlation with their perceptions of organizational dissent. It is recommended that unions adopt a more transparent and participatory policy to better understand and constructively manage their members' perceptions of dissent. Considering that organizational dissent perceptions vary based on variables such as age, professional seniority, and educational background, it is crucial for educational administrators to adopt a more inclusive management approach that takes these differences into account. Particularly, enhancing the organizational policy perceptions of younger teachers by giving more weight to their opinions is essential. This study is one of the limited research efforts examining the relationship between reasons for union membership and perceptions of organizational dissent. Future research is recommended to include broader studies involving teachers from different provinces and educational levels, thereby offering a more comprehensive perspective on the subject. Keywords: Teacher, Organization, Union, Organizational Opposition
The relationship between teachers' reasons for union membership and their perceptions of organizational opposition
Keywords: Eğitim ve Öğretim