Karaciğer sirozlu hastalarda osteoporoz - Bahçecioğlu, İ. Halil; Çelebi, Selman; Kavuncu, Vural; Karoğlu, Aziz; Çeliker, Hüseyin (My University, 1998)
Bu çalışmada viral etiyolojili karaciğer sirozlu hastalarda osteoporoz sıklığı ve kemik metabolizmasının özelliklerini inceledik. Çalışmaya viral etiyolojili karaciğer sirozu tanısı konulan yaşları 28 ile 74 arasında değişen; 21 'i erkek, 10' u kadın 31 hasta alındı. Benzer yaş ve cinsiyette yaşları 25 ile 67 arasında değişen; 16'sı erkek, 10'u kadın 26 normal sağlıklı birey de kontrol grubu olarak alındı. Kemik mineral dansitesi dual enerji x-ray absorbsiyometrisi (DEXA) ile ölçüldü. Karaciğer sirozlu olgularda lomber vertebrada osteoporoz T skoruna göre % 41.9, Z skoruna göre % 29 ; kontrol grubunda ise T skoruna göre %15.3, Z skoruna göre ise %7.6 olarak saptandı. Kemik mineral dansitesi lomber vertebrada karaciğer sirozlu olgularda kontrol grubuna göre hem T hem de Z skoru açısından ileri derecede anlamlı olarak daha düşüktü (sırasıyla p=0.000, p=0.001). Femur boynunda ise yalnızca T skoru açısından anlamlı düşüktü (p=0.004). Sirozun şiddeti ile lomber vertebra kemik mineral dansitesi T ve Z skoru açısından ilişkili idi (sırasıyla, p=0.038, p=0,017). Aynı zamanda femur boynunda da T ve Z skoru açısından ilişkili idi (sırasıyla, p=0.02, p=0.002). Albumin düzeyi ile lomber vertebra kemik mineral dansitesi T skoru açısından ilişkili (p=0.003); Z skoru açısından ilişkili değildi (p=0.062). Karaciğer sirozlu olgularda kemiğe özgül alkalen fosfataz ve idrarda deoksipridinolin/kreatinin kontrol grubuna göre anlamlı yüksekti (sırasıyla, p=0.000, p=0.012). Etiyoloji, bilirubinler; hastalığın süresi ile ilişki bulunamadı (p>0.05). Sonuçta: Viral etiyolojili karaciğer sirozlu olgularda da osteoporoz yüksektir. Kemik mineral dansitesi lomber vertebrada en düşüktür. Kemik mineral dansitesi azalması hastalığın şiddeti ile ilişkilidir. Bu hastalarda kemik döngüsü hızlanmıştır. Kronik karaciğer hastalığında osteoporoz tedavisi yararlı olabilir.
Keywords: Gastroenteroloji ve Hepatoloji