26/1 NUMARALI VE 1634-1666 TARİHLİ FRANSA ATİK AHKÂM DEFTERİ - SAYFA 80-156 (DEĞERLENDİRME-TRANSKRİPSİYON-DİZİN) - AYDOĞAN, MUSTAFA (Fırat Üniveristesi, 2018)
Bir milletin siyasi ve kültürel tarihi açısından ana kaynakların önemi çok büyüktür. Bu kaynaklar devletlerin yapılarına bağlı olarak çeşitlilik gösterirler. Osmanlı tarihi ile ilgili arşiv kaynakları da Osmanlı döneminin aydınlatılması açısından oldukça önemlidir. Divan-ı Hümayun'a bağlı kalemlerden biri olan Amedi kalemi, her çeşit anlaşma ve ahidnâme, görüşme mazbatalarını, protokolleri, yabancı elçilerle ve tüccarlarla yapılan yazışmaları içermektedir. Bu kalemde tutulan defterlerin bir kısmına Düvel-i Ecnebiyye Defterleri adı verilmiştir. Diğer devletlerle ilgili ahidnamelerin yanı sıra ahkâm, nişan, konsolosluk beratlarına dair kayıtlar da bu defterlerde tutulmuştur. Çalışmamızda Düvel-i Ecnebiyye Defterleri içerisinde yer alan 26/1 Numaralı ve 1634-1666 Tarihli Fransa Atik Ahkâm Defterinin tamamında Fransa ve Osmanlı devletleri arasındaki siyasi, ekonomik ve güvenlik vb. meseleler ile bu konularda karşılaşılan sorunların çözümlerini içeren belgeler incelenmiştir. Bunun yanı sıra otuz iki yıllık dönemde iki ülke arasındaki ticari faaliyetlere, Fransız tüccarlarının karadan ve denizden Osmanlı pazarına dâhil olmaları, Fransız gemilerinin birçok Osmanlı limanında diğer devletlere nazaran daha ayrıcalıklı olarak ticari münasebetlerde bulunduklarını ve diğer Avrupalı tüccarların da Fansızlara verilen haklardan yararlanmak istediklerine dair belge ve bilgiler yer almaktadır.

The sources of archive have a great deal of importance in search of history. There are many kinds of varities for these sources in accordance with the state structure. The sources of archive are also important for explaining Ottoman Empire.Amedi book dependant on Council of Ottoman Empire includes every kind of treaty and pact,negotiation records,protocols and correspodances with foreign ambassadors and merchants. One of the parts held in this branch was named as Düvel-i Ecnebiyye books. The records about the pacts related to other states end judgements, consular certificate were kept in these book records. In this study, the documents including politicial, economical topics and security matters between France and Ottoman Empire as well as the documents concerning the solutions of the problems were investigated in 26/1 numbered and 1634-1666 dated France Atik Judgement Book. Besides, there are some other documents in judgements stating those issues between 1634-1666 "commercial activities between those two countries, and French merchants' inclusion to Ottoman market by both land and sea, and also French ships' having more privileges than the other states' ships for commercial activities.
26/1 Numbered and 1634-1666 dated France Atik Judgement Book
Keywords: Tarih