Basra Körfezi Ticareti Üzerinde Sasani-Bizans ve Arap Mücadelesi - Altungök, Ahmet; Yıldırım, Taner (Fırat University, 2013)
Erken Ortaçağların birbirine rakip iki büyük devleti olan Sâsânî ve Roma daha sonraları Bizans Devleti ile bunların müttefikleri olan Arap Kabileleri arasında siyasî, ticarî ve askerî anlamda büyük bir çekişme söz konusudur. Bütün bu çekişmelerin arkasında her iki devletin de ticaret yollarına egemen olma ve birbirlerine karşı siyasî üstünlük kurma mücadelesinin bulunduğunu görmekteyiz. Bu çekişmenin odak noktalarından bir tanesinin de Uzak Doğu ticaretinde söz hakkına sahip olma ve önemli pazar kentlerinin ele geçirilmesi gayretleri noktasında gerçekleştiğini görmekteyiz. Bu gayretlerin önemli uzantılarından bir tanesi de Basra Körfezi ve Uzak Doğu üzerinde ticarî imtiyaz elde edebilme mücadelesidir. Bu mücadelede körfezin önemli sakinlerinden olan Arapların da önemli rolleri bulunmaktadır. Fakat körfez üzerinde üstünlük kurma yarışında Araplar ikiye bölünmüşlerdir ve Hire Arapları Sâsânîlerle ittifak halindeyken; Hatara ve Gassanî Arapları ise Roma ve Bizanslılar ile ittifak halindedirler

There was a big conflict between Sasanid and Rome called Byzantin later on , two big countries in early Middle Age, and their allies, the Arap tribes, in terms of politic, commercial and military. Under all conflicts, the most important factor was to dominate the trade routes and to gain political advantage over each other. We can see that one of the focal points of these conflicts is to have control over Far East trade and to capture important cities for market. In gaining commercial concession of both sides over Basra Gulf and Far East, Arabs also have important role. But Arabs was divided to the both sides in the race of establishing superiority over the Gulf. While Hire Arabs was alliance with Sassanids, Hatara and Gassani Arabs was alliance with Rome and Bizantines
The Fights of Sasanid, Byzantine and Arab Tribes Over The Trade of Persian Gulf