LITHOFACIES DISTRIBUTION AND DEPOSITIONAL ENVIRONMENT OF TANJERO FORMATION (UPPER CRETACEOUS) EAST OF DARBANDIKHAN, NORTH EASTERN PART OF IRAQ - AHMED, BAWAR (Fırat Üniveristesi, 2019)
Bu tezin amacı kuzeydoğu Irak'ta Derbendikan ilinin doğu kesiminde oldukça iyi yüzeylemeler veren Kampaniyen-Maastrihtiyen yaşlı Tanjero Formasyonu'na ait derin deniz türbiditlerinin depolanma ortamını ortaya çıkarmaktır. Bu amaçı gerçekleştirmek için yukarıda belirtilmiş olan lokasyondaki İran sınırına yakın Sirwan vadisindeki Sarshata köyü yakınlarında toplam kalınlığı 1333 m olan ayrıntılı bir ölçülü sedimanter stratigrafik kesit alınmıştır. Alttan Kampaniyen-Maastrihtiyen yaşlı Shiranish Formasyonu, üstten ise Paleosen-orta Eosen yaşlı Kolosh Formasyonu ile sınırlanan birimden alınan bu ölçülü kesitte dokuz litofasiyes (LF) ve sekiz alt litofasiyes (ALF) tanımlanmıştır. Bunlar; LF-1: Konglomera; SLF-1a: Taneli-kumlu matriks destekli konglomera; SLF-1b: Kumlu matriks destekli konglomera; SLF-1c: Çamurlu martiks destekli konglomera; LF-2: Yapısız kumtaşı tabakaları; SLF-2a: İnce-kaba taneli yapısız kumtaşı; SLF-2b: Çok iri taneli-çakıllı yapısız kumtaşı; SLF-2c: Amalgam yapısız kumtaşı; LF-3: Deforme olmuş kumtaşı tabakaları; LF-4: Normal derecelenmiş kumtaşı tabakaları; SLF-4a: Çakıllı-ince taneli normal derecelenmiş kumtaşı tabakaları; SLF-4b: Kaba-orta-ince taneli normal derecelenmiş kumtaşı tabakaları; LF-5: Ters derecelenmiş kaba-çakıllı kumtaşı tabakaları; LF-6: Laminalı kumtaşı tabakaları; LF-7: Silttaşı tabakaları; LF-8: Çamurtaşı tabakaları; LF-9: Kaotik-bükülmüş litofasiyes. Tüm bu fasiyesler, standart derin deniz ortamı modellerine göre beş ayrı fasiyes topluluğu (FT) altında gruplandırılmıştır. Bunlar; FT-1: Yamaç; FA-2: İç yelpaze; FA-3: Orta yelpaze; FA-4 Dış yelpaze; FA-5: Moloz depolanmaları. Kaval yapıları ve kiremitlenmelerden alınan akıntı yönü verilerinin gül diyagramında yapılan analiz sonucu bu alanda beslenmenin KD'dan GB'ya doğru olduğunu, dolayısıyla kaynak alani KD'da bulunduğunu ortaya koymuştur. Yapılan fasiyes analizleri sonucunda Tanjero Formasyonu'nun Sirwan vadisindeki kırıntılı sedimanter kayaçlarının KD-GB eksenli bir "yamaç yelpazesi" ortamında çökeldiği ortaya konmuştur. Anahtar Kelimeler: Tanjero Formasyonu, türbidit kumtaşları, fasiyes analizi, derin deniz yamaç yelpazesi, Sirwan vadisi, kuzeydoğu Irak.

This thesis is aimed to examine the depositional environment of perfectly cropped out Campanian- Maastrichtian deep marine turbidities of Tanjero Formation near eastern part of Darbandikhan, to the northeastern part of Iraq. For this aim total 1333 m thick sedimentary measured section was logged in detail located near Iranian border at Sirwan valley nearby Sarshata village, to the East of the Darbandikhan town. The log starts from lower contact of the formation underling Campanian- Maastrichtian Shiranish Formation and finishes at the upper contact overlying Paleocene-middle Eocene Kolosh Formation. From lithofacies analysis of the Tanjero Formation in Sirwan Valley section, nine lithofacies (LF) and eight sub lithofacies (SLF) have been distinguished: LF-1: Conglomerate; SLF-1a: Pebbly to sandy matrix supported conglomerate; SLF-1b: Sandy matrix supported conglomerate; SLF-1c: Muddy matrix supported conglomerate; LF-2: Structureless sandstone beds; SLF-2a: Fine-coarse structureless sandstone; SLF-2b: Very coarse-pebbly structureless sandstone; SLF-2c: Amalgamated structureless sandstone; LF-3: Deformed sandstone beds; LF-4: Normal graded sandstone beds; SLF-4a: Pebbly to fine normal graded sandstone beds; SLF-4b: Coarse-medium to fine normal graded sandstone beds; LF-5: Reverse (inversely) graded sandstone beds-coarse to pebbly grained; LF-6: Laminated sandstone beds; LF-7: Siltstone beds; LF-8: Mudstone beds; LF-9: Chaotic-distorted lithofacies. All facies are grouped into five facies associations based on standard models of deep-marine environment: FA-1: Slope; FA-2: Inner fan; FA-3: Middle fan; FA-4: Outer Fan; FA-5: Debrite deposits. Palaeoflow data measured from flute marks and clast imbrications and analyised on a rose diagram show that the flow direction was toward the SW. This means the source area of the formation was located to the NE. In this study from the interpretation of these facies and facies associations, it is concluded that the turbidites of Tanjero Formation in Sirwan Valley deposited in a slope fan with NE-SW axis. Keywords: Tanjero Formation, turbidite sandstones, facies analysis, deep marine slope fan, Sirwan valley, northeastern Iraq.
Tanjero formasyonunun (üst kretase) litofasiyes dağilimi ve depolanma ortami Darbendikhan doğusu, Kuzeydoğu Irak
Keywords: Jeoloji Mühendisliği