Polikistik Over Sendromlu Kadınlarda Beta-3 Adrenerjik Reseptör ve Trp64Arg Polimorfizminin Rolünün Belirlenmesi: Sistematik Derleme - Özek, Dilan Aşkın; Ünüvar, Songül (My University, 2024)
Polikistik over sendromu (PKOS) üreme çağındaki kadınlarda yaygın görülen kısırlık ve gebelik komplikasyonları gibi önemli üreme bozukluklarına neden olan aynı zamanda insülin direnci, diyabet ve obezite gibi metabolik bozukluklar ve psikolojik sorunların eşlik ettiği heterojen bir hastalıktır. Hormonal dengesizlik, insülin direnci, obezite, inflamasyon ve genetik faktörler PKOS’un en önemli nedenleridir. PKOS’un nedenleri ve sonuçları arasında birbirini tetikleyen bir kısır döngü söz konusudur. Genetik faktörler, bu yaygın endokrin bozukluğun gelişiminde önemli rol oynar. Son zamanlarda PKOS’un etiyopatogenezinin araştırılmasında özellikle gen mutasyonları ve polimorfizmlerin etkisine odaklanılmıştır. Genetik özelliklerin belirlenmesiyle erken teşhis ve hedefe yönelik tedavilerin yapılması PKOS’un uzun vadeli komplikasyonlarının da azaltılmasına önemli bir katkı sağlayacaktır. PKOS’ta, sürekli gonadotropin ve beta adrenerjik reseptör (?- AR) uyarımı nedeniyle yumurtalıklarda steroid üretimi artar. Ayrıca obezitede artan sempatik aktivite, adipoz dokuda katekolamin direnci ve ?3-AR duyarsızlaşmasına neden olmaktadır. ?3-AR duyarsızlaşması lipolizi azaltır ve yağ depolarını artırarak obezite ve inflamasyon gelişimine zemin hazırlamaktadır. Bu durum PKOS’ta görülen neden ve sonuçlar arasındaki kısır döngüye katkı sağlar. Glukoz, lipid, enerji metabolizması ve insülin direncinde önemli rolleri olan ?3-AR’ye ait Trp64Arg gen polimorfizmi, ?3-AR’nin fonksiyonlarını azaltır. Daha önce Trp64Arg polimorfizmi insülin direnci, diyabet, enerji metabolizmasının bozulması, kilo alımı, infertilite ve kan lipid düzeylerinde artış ile ilişkilendirilmiştir. Trp64Arg polimorfizminin PKOS için kötü prognozla ilişkili olabileceği düşünülmektedir. Bu derlemenin amacı, PKOS’lu kadınlarda ?3-AR’nin Trp64Arg gen polimorfizminin rolünü belirlemeye yönelik literatür bilgileri sunmaktır.
Keywords: Polikistik over sendromu; insülin direnci; beta-3 adrenerjik reseptörler; Trp64Arg polimorfizmi