FOTOSENSİTİZE TAVŞAN GÖZLERİNDE ALFA LİPOİK ASİT VE OKSREOTİDİN OKSİDATİF HASARA KARŞI KORUYUCU ETKİSİ - DEMİR, ÜLKÜ KÖHLE (Fırat Üniveristesi, 2003)
Çalışmamızda PUVA (ultraviyole A+ psoralen) tedavisi alan ve fotosensitize edilen deneklerde aha lipoik asit ve oktreotidin oksidatif hasara karşı koruyucu etkisi araştırılmıştır. Denekler 2500-3000 gram ağırlığında 25 adet sağlıklı pigmentli tavşandan oluşmuştur. Denekler her grupta 5' er adet olmak üzere 5 gruba ayrılmıştır. Deneklere 90 gün boyunca hergün 12 saat 320-405 nm dalga boyunda ultraviyole A uygulanmıştır. Bu süre boyunca 1. gruba herhangi bir işlem yapılmamıştır. 2. gruba sadece ultraviyole A uygulanmıştır. 3. gruba 8- metboxypsoraien + ultraviyole A uygulanmıştır. 4. gruba 8-methoxypsoralen + ultravryole A + ana lipoik asit verilmiştir. 5. gruba 8-methoxypsoralen + ultraviyole A + oktreotid uygulanmıştır. Denekler 90, günün sonunda dekapitasyon ile öldürülüp, gözler enükle edilmiştir. Herbir deneğin emikle edilen gözlerinden bir tanesi biyokimyasal incelemeye, diğer gözü histopatolojik incelemeye alınmıştır. Biyokimyasal bulgular genel olarak değerlendirildiğinde; ultraviyole ve ultraviyole+psoralen verilen gruplarda malondialdehit düzeyi yüksek, süperoksit dismutaz ve glutatyon peroksidaz düzeyi düşük bulunurken, kontrol grubu, alfa lipoik asit ve oktreotid gruplarında malondialdehit düzeyi düşük, süperoksit dismutaz ve glutatyon peroksidaz düzeyleri yüksek bulunmuştur. İlaç gruplarında ultraviyole ve ultraviyole+psoralen verilen gruplara göre anlamlı koruyuculuk olduğu görülmüştür. Histopatolojik bulgular genel olarak değerlendirildiğinde; UV A + psoralen verilen grupta daha fazla olmak üzere UV A grubunda da konjonktivada ödem, inflamasyon ve fîbroblastik proliferasyon, displazi, hiperkromazi izlenirken, ilaç gruplarında bu gruplara göre anlamlı koruyuculuk Menmiştir. Korneada UV A + psoralen uygulanan grupta daha fâzla olmak üzere UV A uygulanan grupta kornea epitefihde proliferasyon, displazi, hiperkromazi, piknozis, parakeratoz oluşumunda artış izlenirken, Haç gruplarında kontrol grubuna benzer bulgular saptanmıştır. Bu sonuçlar değerlendirildiğinde; PUVA ile fotosensitize edilerek fototoksik hasara maruz kalan gözlerde andoksidan savunma sistemlerini artırıcı potansiyele sahip alfa lipoik asit ve oksijen radikal metabolizmasını düzenleyici rol oynayan serbest radikal çöpçüsü okluğu beKrölen oktreotidin koruyucu etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Ultraviyole A, Alfa lipoik asit, Oktreotid VIII
Keywords: Göz Hastalıkları; Eye Diseases