Kaybolan Değerlerimiz Nelerdir? Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Görüşleri - Kan, Çiğdem (My University, 2025)
Eğitimin temel işlevlerinden birisi de, toplumsal kültürü gelecek nesillere aktarmaktır. Sosyal bilgiler dersi de, disiplinler arası yapısıyla toplumsal kültür aktarımında önemli bir görev üstlenmiştir. Değerler, geçmişten gelen ve gelecek nesillere aktarılacak olan toplumsal iyi vasıflardır. Zamanla bazı değerler değişmekte ya da yok olmaktadır. Bu çalışmada, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının görüşlerine göre kaybolan değerlerimiz tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışma, nitel araştırma desenlerinden olan betimleyici fenomenoloji deseni kapsamında gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların belirlenmesinde, ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Çalışma, Fırat Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sosyal Bilgiler Eğitimi bölümünde lisans öğrenimine devam eden 36 kadın ve 14 erkek olmak üzere 50 öğretmen adaylarıyla gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında, yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmış ve verilerin çözümlenmesinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Çalışmada ulaşılan sonuçlar şu şekildedir; öğretmen adaylarının görüşlerine göre kaybettiğimiz değerler sırasıyla; saygı, hoşgörü, sevgi, adalet, misafirperverlik, yardımseverlik, dürüstlük, sorumluluk ve ahlaki değerler olarak açıklanmıştır. Öğretmen adaylarının görüşlerine göre, değerleri kaybetmemizin nedenleri; gelişen teknoloji ve sosyal ortamdan uzaklaşma, toplumsal kültürden uzaklaşma, küresel köyleşme ve değişen toplum yapısı vb. olarak sıralanmıştır. Öğretmen adaylarının görüşlerine göre, değerlerin yok olmasına karşı alınacak önlemler ise; okulda öğretilmeli, aile ortamında öğretilmeli, farklı sosyal aktiviteler gerçekleştirilmeli, devletin ve toplumun yapması gerekenler, medya doğru ve etkili kullanılmalı, geçmişle kültürel bağların koparılmaması şeklinde sıralanmıştır.
Keywords: Değerler; Sosyal Bilgiler; Değerler Eğitimi; Kaybolan Değerler