TÜRKİYE’NİN DİJİTAL REKABET PERFORMANSININ DİĞER ÜLKELER İLE KARŞILAŞTIRILMASI: ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİ İLE KAPSAMLI BİR UYGULAMA - Karahan, Mehmet; Yıldırım, Zafer; Yıldırım, Turgay (Marmara Üniversitesi, 2026)
Küreselleşen dünyada dijitalleşme, ülkelerin ekonomik kalkınma, yenilikçilik ve rekabetçilik kapasitelerini belirleyen temel kriterlerden birisi haline gelmiştir. Dijital teknolojiler, iş süreçlerinin otomasyonu, veri analitiği, yapay zekâ ve nesnelerin interneti (IoT) gibi yenilikçi uygulamalar, ülkelerin ekonomik gücünü doğrudan etkilemektedir. Dijitalleşmenin etkileri yalnızca ekonomik boyutta değil, aynı zamanda sosyal ve politik alanlarda da kendini göstermektedir. Bu çalışmanın amacı, 2023 Dijital Rekabetçilik Endeksi (IMD) verilerini kullanarak 64 ülkenin dijital rekabet performansını Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemleriyle yeniden değerlendirmektir. Kriter ağırlıklarını belirlemek için CRITIC, Entropi, LOPCOW, Standart Sapma ve MEREC yöntemleri, ardından ülkeleri sıralamak için TOPSIS, ARAS ve PROMETHEE yöntemleri kullanılmıştır. Sonuçlar geleneksel IMD 2023 sıralaması ile bazı farklılıklar göstermekte olup, Türkiye ARAS yönteminde daha iyi performans sergiler iken TOPSIS ve PROMETHEE yöntemleri ile yapılan sıralama sonuçlarının IMD 2023 sıralaması ile benzer sonuçlar gösterdiği tespit edilmiştir. ABD ve Hollanda genel olarak en iyi performansı gösterirken, Moğolistan ve Venezuela daha alt sıralarda yer almıştır. Çalışma, ülkelerin dijitalleşme girişimleri adına daha iyi politikalar izlemesi gerektiğini ve bunun için daha kapsamlı analizlere ihtiyaç duyulduğunu vurgulamaktadır. Özellikle başta teknoloji olmak üzere geleceğe hazırlık ve bilgi kriterleri, dijital rekabet performansın en önemli belirleyicileri olarak karşımıza çıkmaktadır. Bulgular, geleneksel sıralamaların bazı eksiklikleri olabileceğini ve ÇKKV yöntemlerinin karar alma süreçlerine daha tutarlı ve objektif sonuçlar ortaya koyduğunu göstermektedir.
COMPARING TÜRKİYE'S DIGITAL COMPETITIVE PERFORMANCE WITH OTHER COUNTRIES: A COMPREHENSIVE APPLICATION WITH MULTI-CRITERIA DECISION-MAKING METHODS
Keywords: Dijitalleşme; Dijital Rekabet; Dijital Rekabet Endeksi; ÇKKV; IMD