MEZHEPLER TARİHİ LİTERATÜRÜNDEKİ BENZERLİKLER ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA - Öztürk, Aysel; Sürmeli, Zeynep Alimoğlu (My University, 2020)
Ebû Mutî‘ Mekhûl b. el-Fadl enNesefî’nin “Kitâbu’r-Redd ‘alâ ehli’l-bidâ‘ve’l-ehvâi’?-?âlle” adlı eserinin Hanefîmakâlât geleneği içerisinde 73 fırkarivayetini esas alarak İslâm fırkalarının6x12+1=73’lük sistemle tasnife tâbitutulduğu en eski çalışmalardan biriolduğu söylenebilir. Nesefî’nin kullandığıbu tasnif sistemi, kendisinden sonrakipek çok müellifi özellikle de Hanefîmakâlât müelliflerini etkilemiştir. Ancakbu tasnif sistemini kullanan alimlerHanefîlerle sınırlı değildir. Nitekim Hadistaraftarları içerisinde değerlendirilebilecek olan Hanbelî alimi Ebü’l-Ferecİbnü’l-Cevzî de Telbîsü İblîs adlı eserininbir bölümünde 6x12+1=73 şeklindekisisteme dayanan bir tasnif kullanmıştırki bu tasnif; fırkaların isimlendirilmesi,alt fırkaların sıralanışı ve tanımlanmasıgibi pek çok yönden Nesefî’nin tasnifinebenzemektedir. Bu bakımdançalışmamızda iki eserde yer alantasnifler ve fırkalar, eserlerin bütünü dedikkate alınarak mukayese edilip aradaki benzerlik ve farklılıklar, kimi Hanefîve Hadis Taraftarları makâlât eserleri degöz önünde bulundurulmak suretiyleortaya koyulmaya çalışılacak-tır.
Keywords: Din Bilimi