ANKİZOLAN SPONDİLİTLİ HASTALARDA SERUM VE İDRAR NEOPTERİN DÜZEYLERİ VE KLİNİK PARAMETRELERLE İLİŞKİSİ - ZENGİN, FATMA ÖZKURT (Fırat Üniveristesi, 2003)
Ankilozan spondilit (AS) özellikle sakroiliak eklemleri ve omurgayı tutan, progresif, inflamatuar bir hastalıktır. Klinik pratikte aktivasyonun belirlenmesi ve tedavinin buna göre düzenlenmesi önemli bir sorundur. Pteridin olan neopterin (NP), interferon-gamma (IFN-y) ile uyarılan monosit/makrofaj tarafından üretilerek vücut sıvılarına salınır ve hücresel bağışıklık sistemi aktivasyonun biyokimyasal belirtecidir. Bir çok çalışmada inflamatuar hastalıklarda NP düzeylerinin hastalık aktivitesi ile ilişkisi gösterilmiştir. Bu çalışmada AS'tc NP düzeylerinin sağlıklı eşleştirilmiş kontroller ile karşılaştırılması ve hastalık aktivitesi ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Yaşları 20-63 arasında olan toplam 27 AS'li hasla yaş ve cinsiyet bakımından eşleştirilmiş 20 sağlıklı kontrol çalışmaya alındı. Hastaların antropometrik ölçümleri yapılarak, Bath Ankylosing Spondylitis Functional Index (BASH), Bath Ankylosing Spondylitis Functional Index (BASFI), spondiloartropatiler için modifiyc Health Assessment Questionnaire (HAQ-S) uygulandı. Ölçümlerle eş zamanlı olarak hasta ve kontrol grubunda NP düzeyleri ELISA yöntemi ile saptandı. Akut faz reaktanlarından C-reaktif protein (CRP) ve eritrosit sedimentasyon hızı (ESI I), C3, C4 çalışıldı. Serum NP düzeyleri AS'li hastalarda sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulundu (p<0,05). Fakat aktif ve inaktif hastalar arasındaki farklılık anlamlı değildi. Serum NP düzeylerinin ESI I ve C4 ile anlamlı derecede ilişkili HAQ-S VAS ile zayıf ilişkili olduğu, BASFI, BASDAİ ve antropometrik ölçümlerle ise anlamlı derecede ilişkili olmadığı bulundu. İdrar NP düzeyleri ile hiçbir parametre arasında anlamlı korelasyon bulunamadı. Serum NP düzeyleri AS'li hastalarda yükselmekte ancak hastalık aktivitesini veya fonksiyonel durumu tam olarak yansıtamamakladır. Bu nedenle NP düzeylerinin AS'li hastalarda akut faz reaktanı olarak kullanılması uygun değil gibi görünmektedir fakat bu konu ile ilgili daha fazla ve daha uzun süreli çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Ankilozan spondilit, hastalık aktivitesi, neopterin, klinik parametreler

Ankylosing spondylitis (AS) is a progressive, inflammatory disease that affects particularly sacroiliac joints and the spine. It is an important issue in clinical practice to determine disease activation and arrange the treatment accordingly. Neopterin (NP), which is a pteridine, is produced by monocyte/macrophage stimulated by interferon gamma (IFN-y) and released to body fluids. It is the biochemical indicator of the cellular immunity system activation. The relation between NP levels and the activity of the disease in inflammatory diseases has been shown in numerous studies. The present study aims at comparing NP levels in AS with those in compatible healthy controls and to investigate the relation between NP levels and disease activity. The study included a total of 27 AS patients, ages between 20 and 63, and 20 health control subjects who were compatible with the patients in terms of age and sex. Anthropometric measurements of the patients were made and Bath Ankylosing Spondylitis Functional Index (BASFI) and Health Assessment Questionnaire modified for spondyloarthropathies (HAQ-S) were applied. NP levels in the patient group and the control group were determined using ELISA method and concurrently with the above-mentioned measurements. C-reactive protein (CRP), one of the reactants of the acute phase, erythrocyte sedimentation rate (ESR), C3 and C4 were studied. Serum NP levels in AS patients were found significantly higher than those in the healthy control group (p<0,05). But the difference between active and inactive patients was not significant. It was established that scrum NP levels were significantly correlated with ESH and C4, slightly correlated with HAQ-S VAS and not significantly correlated with BASFI, BASDAI and anthropometric measurements. No significant correlation was found between urine NP levels and any of the parameters. Serum NP levels increase in patients with AS, but they do not reflect the activity of the disease or functional condition. Therefore it seems inappropriate to use NP levels as acute phase reactant in AS patients, but further studies with longer study periods are needed on this topic. Key words: Ankylosing spondylitis, disease activity, neopterin, clinical parameters.
Keywords: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon; Physical Medicine and Rehabilitation