SUMERLERDE TANRI TASAVVURU - ÇAKAS, CUMA (Fırat Üniveristesi, 2019)
Mezopotamya, tarih boyunca ulusların ve medeniyetlerin yoğun bir şekilde etkileşimde bulunduğu bir bölge olmuştur. MÖ 4000 ile 2000 yılları arasında Mezopotamya coğrafyasında büyük bir uygarlığın kurucusu olan Sumerlerde çok tanrılı bir inanç sistemi bulunmaktadır. Onlar, karşılaştıkları her nesneyi tanrılarla ilişkilendirmiş ve sayısı binlerle ifade edilen bir tanrılar panteonu oluşturmuşlardır. Bu tanrıları, görev ve özellikleri bakımından sınıflara ayırmış ve belli bir hiyerarşi içerisinde tasnif etmişlerdir. Sumerlerin kültür ve medeniyetlerinin yanı sıra inanç sistemleri de Mezopotamya sınırları içerisinde kalmamış, bölgedeki diğer toplumları etkisi altına almıştır. Sumerlerin dinî inançları ve tanrı sistemleri, önce Anadolu'yu oradan da Yunan mitolojisini etkilemiştir. Bu etkileşim, insanlığa armağan ettikleri yazı ve ticarî münasebetler sayesinde gerçekleşmiştir. Bu durumun bazı yansımaları günümüzde yaşayan semavî dinlerin kutsal kitaplarında da görülmektedir. Bu çalışmada bütün Sumer tanrılarının incelenmesi tez boyutunu aşacağından, Sumerlerin tanrı anlayışları ortaya konulmuş ve panteondaki önemli tanrılardan bahsedilmiştir.

Throughout history, Mesopotamia has been a region where nations and civilizations have been intensively interacting. The Sumerians, who were the founder of a great civilization in Mesopotamia geography from 4,000 to 2,000 B.C., had a polytheistic belief system.Sumerians associated each object they encountered with the gods and created a pantheon of gods, the number of which can be expressed in thousands. They divide these gods into categories and classify them in a certain hierarchy.In addition to the Sumerians' culture and civilizations, their belief systems did not also remain within the borders of Mesopotamia and influenced other societies in the region. The religious beliefs and god systems of the Sumerians influenced Anatolia and Greek mythology first. That interaction has been realized thanks to the writings and commercial connections they presented to humanity. Some reflections of this situation can be seen in the holy books of the modern divine religions. Since the examination of whole Sumerian gods would exceed the size of the thesis, the conception of god among Sumerians were analysed and the significant gods in the pantheon were mentioned within this study.
The concept of god in the Sumerians
Keywords: Tarih