PLAK VE PÜSTÜLER PSORİASİSDE TRPM2 VE TRPA1 KANALLARININ İMMÜNREAKTİVİTESİNİN İMMÜNOHİSTOKİMYASAL OLARAK İNCELENMESİ - YILDIRIM, HARUN (Fırat Üniveristesi, 2025)
Bu çalışma, plak psöriazis ve püstüler psöriazis hastalarının lezyonlu deri örneklerinde geçici reseptör potansiyel melastatin 2 (TRPM2) ve geçici reseptör potansiyel ankirin 1 (TRPA1) immünoreaktivitelerini immünohistokimyasal yöntemler kullanarak araştırmayı amaçladı. Patoloji Anabilim Dalı arşivinden 20 adet plak psoriasis, 20 adet püstüler psoriasis tanısı konmuş deri dokusu örneği ve kontrol grubunu oluşturacak 20 adet hastalıklı doku komşuluğundaki herhangi bir patolojiye rastlanmayan sağlıklı deri dokusu örneği olmak üzere toplam 60 adet doku örneği kullanıldı. Diğer dermatolojik hastalıkları veya malignite tanısı bulunan ya da diabetes mellitus öyküsü olan hastalara ait doku örnekleri çalışmaya dahil edilmedi. Tanıları doğrulanan deri örneklerinden, parafin bloklardan elde edilen 5-6 ?m kalınlığındaki doku kesitlerine TRPM2 ve TRPA1 için indirekt immünohistokimyasal boyama uygulandı. Bu yöntemle primer antikorla nemli ortamda inkübe edilmiş dokulara biyotinli sekonder antikor uygulanarak ve streptavidinli enzimle (peroksidaz veya alkalen fosfataz) inkübasyon yapıldı ve enzim substratı olan 3-Amino-9-Ethylcarbazole (AEC) veya 3, 3'-diaminobenzidine (DAB) kromojenleri uygulandı. Boyamada immünreaktivitenin yaygınlığı (0.1: <%25, 0.4: %26-50, 0.6: %51-75, 0.9: %76-100) ve şiddeti (0: yok, +0.5: çok az, +1: az, +2: orta, +3: şiddetli) kriter alınarak bir histoskor oluşturuldu. Hesaplamalarda histoskor = yaygınlık x şiddet formülü kullanıldı. Veriler, Statistical Package for the Social Sciences (SPSS, sürüm 22.0) (Chicago, IL, ABD) paket programı kullanılarak analiz edildi. Normallik, Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro-Wilk testleri ile değerlendirildi. İki grup arasındaki karşılaştırmalar için bağımsız örneklem t testi uygulanırken, ikiden fazla grup içeren karşılaştırmalarda varyans analizi (ANOVA) kullanıldı. p<0.05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bu çalışmada plak psoriasisli hasta grubunun, püstüler psoriasisli hasta grubunun ve kontrol grubunun TRPM2 histoskorlarının ortalaması 1.755±0,640; 1.908±0.338; 0.382±0,150 (sırasıyla) olarak tespit edildi. Bu farklılık istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.001). Bununla birlikte plak psoriasis grubu ile karşılaştırıldığında püstüler psoriasis grubunda (p=0.445) TRPM2 immünreaktivitesinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilemedi. Plak psoriasisli hasta grubunun, püstüler psoriasisli hasta grubunun ve kontrol grubunun TRPA1 histoskorlarının ortalaması 1.540±0.608; 1.410±0.78; 0.417±0.168 (sırasıyla) olarak tespit edildi. Bu farklılık istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.001). Bununla birlikte plak psoriasis grubu ile karşılaştırıldığında püstüler psoriasis grubunda (p=0.600) TRPA1 immünreaktivitesinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilemedi. Sonuçta, hem plak psoriasisli hem de püstüler psoriasisli hastalarda TRPM2 ve TRPA1 immünreaktivitesi sağlıklı kontrol deriye göre artmış bulundu. Ayrıca plak psoriasis ve püstüler psoriasisde artmış TRPM2 ve TRPA1 immünreaktivitesi ise TRPM2 ve TRPA1'in plak psoriasisin püstüler psoriasisden ayırımında potansiyel bir biyobelirteç olamayacağını göstermektedir. TRPM2 ve TRPA1'in plak psoriasis ve püstüler psoriasis patogenezinde, tanı, tedavi ve yönetiminde önemli moleküllerdir. Ancak bu moleküllerin potansiyel tıbbi önemlerinin daha iyi anlaşılabilmesi, çelişkili durumların daha iyi aydınlatılabilmesi için gelecekte daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar kelimeler: Plak psoriasis, püstüler psoriasis, geçici reseptör potansiyeli melastatin 2, geçici reseptör potansiyeli ankirin 1
Immunohistochemical examination of immunoreactivity of transient receptor potential melastatiin 2 and transient receptor potential ankyrin in plaque psoriasis and pustular psoriasis
Keywords: Dermatoloji