TÜRKİYE'DE YENİ MEDYANIN KAMU HİZMETİ YAYINCILIĞINDA YARATTIĞI DEĞİŞİMLER: TRT VE YENİ MEDYA İLİŞKİSİ - YAĞBASAN, HARUN FURKAN (Fırat Üniveristesi, 2019)
1980 sonrası süreçte yaşanan gelişmeler medya alanında köklü dönüşümlere yol açmıştır. Radyo ve televizyon yayıncılığında yaşanan değişimler de bu gelişmeler temelinde ortaya çıkmıştır. Neo-liberal politikalar, deregülasyon uygulamaları ve teknolojik gelişmeler bir yandan radyo ve televizyon yayıncılığı sektörüne yönelik özel girişimciliğin kapılarını aralarken, diğer yandan da geleneksel yayıncılığın dönüşüm geçirmesine yol açmıştır. Yayıncı kuruluşlar dijitalleşmenin ve internet teknolojilerinin sağladığı olanaklarla bir taraftan geleneksel radyo ve televizyon yayıncılığı faaliyetlerini yeniden şekillendirirlerken, diğer yandan da bu faaliyetlerini yeni medya mecralarına yaygınlaştırarak farklı biçimlerle destekleme ve geliştirme sürecine girmişlerdir. Bu süreçte ortaya çıkan en temel değişim beklentisi, yeni medya teknolojileri sayesinde geleneksel kitle iletişim araçlarının tek yönlü akış ve yayma mantığını, karşılıklılığı içerecek bir niteliğe dönüştürme noktasında ortaya çıkmıştır. Böylece pasif konumdaki izleyici veya dinleyicilerin de yayıncılık faaliyetlerinin aktif katılımcıları olarak yeniden konumlandırıldıkları bir süreç başlamıştır. Dijital ortamlar ve yeni medya platformları istenilen içeriğe istenildiği zaman ulaşabilmeyi mümkün kılar hale getirirken, bu mecralar yayıncı kuruluşların yeni tür alanlarda farklı türden içerikler üretmelerini de gerekli hale getirmiştir. Bu araçlar veya platformların hızla genişlemesi ve gün geçtikçe daha girift bir yapıya bürünmesi ile yayıncı kuruluşların faaliyetlerini bu mecralara yaygınlaştırma eğilimlerinin belirginleşmesi, yayıncılık alanını bu temel gelişmeler üzerinden inceleme ve anlamlandırma gerekliliğini de ortaya çıkarmaktadır. Bu kapsamda, tezde kamu hizmeti yayıncılarının sürekli gelişen yeni medya teknolojilerine uyumlanma biçimleri ve bu mecralarda yürüttükleri yeni faaliyetler temelinde TRT'nin yaşadığı dönüşümlere odaklanılmaktadır. Bir kamu hizmeti yayıncısı olarak TRT'nin dijital medya mecralarına nasıl uyum sağladığı, bu mecralar aracılığıyla faaliyet alanlarını nasıl genişlettiği, yeni faaliyet alanlarında kamu hizmeti yayıncılığı ilkelerini ne derece ön plana çıkardığı ve tecimsel kuruluşlardan ne gibi farklılıklar sergilediği incelenmektedir. Bu bağlamda, çözümleme için temel olarak TRT'nin web siteleri ele alınmıştır. İnternet tabanlı sistemlerin genel anlamda yayıncılığı değiştirdiği, tek yönlü bilgileri ve içerikleri yaymaktan ziyade, diyalogu ve katılımı ön plana çıkaran yeni bir yayıncılık biçimini ortaya çıkardığı bilinmektedir. Dolaysıyla bu araştırmada, web sitelerinin TRT'nin geleneksel yayıncılık biçimini nasıl yeniden şekillendirdiği ve değiştirdiği de incelenmiştir. Bu anlamda, çalışmanın amacı; Türkiye'de yeni medyanın kamu hizmeti yayıncılığında yarattığı değişimleri TRT ve yeni medya ilişkisi bağlamında ele alarak bir değerlendirmeye tabii tutmaktır. Bu düşünceden yola çıkarak kuruma ait olan kanalların web sayfaları içerik analizi yöntemiyle incelenmiş ve elde edilen veriler yayıncılığın dönüşümü ve kamu hizmeti yayıncılığına dair kuramsal tartışmalar üzerinden değerlendirmeye tabi tutulmuştur. İnceleme sonucunda TRT'nin web sayfaları aracılığıyla faaliyetlerini sürekli genişlettiği, bu mecraları alandaki konumu, görünürlüğü ve erişilebilirliği açısından önemsediği ve bu faaliyetlerinde kamu hizmeti yayıncılığı ilkelerini dikkate alma çabası gösterdiği yönünde bulgulara ulaşılmıştır.

The developments that occurred after the period following 1980 caused radical transformations in media. The changes in radio and television broadcasting emerged on the basis of these developments. Neo-liberal strategies, deregulation practice and technological improvements not only paved the way for private entrepreneurship in radio and television broadcasting sector, but also led the transformation of traditional broadcasting. Broadcasting corporations reshaped the traditional radio and television broadcasting practices; on the other hand, they took yet another turn in facilitating and developing the spreading of these practices in new media. The fundamental expectation for change, which came about in this process, emerged at the point of transforming the logic of streaming and broadcasting of mass communication organs thanks to new media technologies into a quality that covers mutuality. Thus, there began a period when the passive audience is re-positioned as the active participants of broadcasting activity. While digital and new media platforms make it available to access any desired content, this medium require the production of various types of contents in new kinds of areas. The unveiling tendencies of broadcasting corporations to spread their activities in this medium with the sweeping and gradual intrication of the means and platforms reveal the necessity to evaluate and interpret broadcasting via these fundamental developments. Within this context, this study focuses on the transformation that the Turkish Radio and Television Corporation (TRT) has gone through in terms of the ways in which the public service broadcasters orientate with new media technologies and the new practice they carry on in this medium. The thesis examines how TRT is attuned to the digital media as a public service broadcaster, how it widens its area of practice, in what level it brings forth the principles of public service broadcasting in its new practice areas and what differences it has when compared to other commercial corporations. In this scope, TRT websites are taken for analysis. It is known that internet based systems has changed broadcasting in a general sense and brought out a new style of broadcasting that highlights dialogue and participation rather than the distribution of unilateral information or content. Consequently, one of the focus points of this study is how websites have changed and reformed the traditional broadcasting style of TRT. In this sense, the aim of this study is to approach and assess the changes created by new media in public service broadcasting in Turkey within the context of the relationship between TRT and new media. Starting from this point of view, the websites of the channels belonging to TRT are examined with content analysis method and the data obtained is evaluated on the basis of theoretical discussion related to the transformation of broadcasting and public service broadcasting. As a result of the examination, it has been attained that TRT has been extending its activities via its websites, gives importance to this medium in terms of the location, visibility and accessibility and makes effort to pay attention to the principles of public service broadcasting while conducting these activities.
The changes created by new media in public service broadcasting: The relationship between Turkish radio and television corporation and new media
Keywords: İletişim Bilimleri; Radyo-Televizyon