MİMARİ MİRASIN YENİDEN İŞLEVLENDİRİLMESİNDE KORUMA KAVRAMI VE TAŞIYICI SİSTEM DEĞERLENDİRMELERİ: ELAZIĞ 4. UMUMİ MÜFETTİŞLİK BİNASI ÖRNEĞİ - DEMİR, SÜMEYYA (Fırat Üniveristesi, 2025)
Sürekli gelişen ve yenilenen toplumda teknolojinin de hızla gelişmesi yapı malzemeleri, yapı taşıyıcı sistemleri ve mekânsal konfor gibi alanlarında gelişmesine olanak sağlamış, böylece tarihi yapılar çağın gerisinde kalmıştır. Bu yapıların hem tarihi hem de kültürel mirasımızı yansıtıyor olması ve gelişen teknolojinin bir sonucu olarak yapıların atıl kalması ile birlikte zaman içerinde tarihi ve kültürel belleğimizin de onlarla birlikte yok olması anlamına demektir. Bu nedenle tarihi binalar çağdaş koruma yöntemleri ile korunarak tekrardan kente ve kentliye hizmet edecek şekilde yeniden işlevlendirilmelidir. Bu tez çalışmasında Elazığ ilindeki en önemli tarihi yapılardan biri olan 4. Umumi müfettişlik binası ele alınmıştır. Yapının zaman içerisinde kullanım amacı değişmiş ve kentteki izleri silinmiştir. Yapı Erken Cumhuriyet Dönemi mimarisinin bölgedeki en nadir örneklerindendir ve gelecek nesillere aktarılmalıdır. Bu doğrultuda yapının özgün halini koruyarak en az müdahale ile yapıya yeni işlevler tanımlanmalıdır. Bu doğrultuda önce litaratür taraması yapılmış; tanımlar ve kavramlar ele alınmıştır. Sonraki aşamada yapıya ait kurumdan alınan mevcut projeler üzerinden mimari ve taşıyıcı sistem elemanları tanımlanırken, gözlem ve fotoğraflama tekniği ile birlikte analizler yapılmıştır. İşlev-Mekân kurgusu bir yeniden işlevlendirmenin temel öğelerinden olduğu için; mimari plan bazında mekansal analizler üzerinden bir değerlendirme yöntemi tercih edilmiştir. Çalışma sonucunda 'Kent Evi' olarak nitelendirilebilen birden fazla işlevi bünyesinde barındıran ve böylece yapının kent yaşamına tekrar dâhil olmasını sağlayan bir kurgu oluşturulmuştur. Oluşturulan kurgu ile birlikte binaya yapılması gereken restorasyon ve taşıyıcı sistem müdahaleleri beraber değerlendirilerek yapının en kısa zamanda tekrardan kentli ile iç içe potansiyel bir bina olması önerilmiştir. Bu tez çalışmasında yapı restorasyon ve güçlendirme tadilatlarının en kısa zamanda yapılması için; bir öncü olması hedeflenmiştir. Anahtar Kelimeler: Yeniden İşlevlendirme, Mimari Miras, Taşıyıcı Sistem

In a constantly developing and renewing society, the rapid development of technology has enabled the development of areas such as building materials, building load-bearing systems and spatial comfort, thus historical buildings have fallen behind the age. As a result of developing technology, the majority of historical buildings have remained idle and their traces in the city's memory have been erased. For this reason, historical buildings should be protected with contemporary conservation methods and re-functioned in a way that they will serve the city and its citizens again. In this thesis, one of the most important historical buildings in Elazığ province, the 4th General Inspectorate Building, has been addressed. The purpose of use of the structure has changed over time and its traces in the city have been erased. The structure is one of the rarest examples of Early Republican Period architecture in the region and should be passed on to future generations. In this direction, new functions should be defined for the structure with minimal intervention while preserving its original state. In this direction, first, a literature review was conducted; definitions and concepts were discussed. In the next stage, architectural and load-bearing system elements were defined based on the existing projects received from the institution, and analyses were conducted using observation and photography techniques. Since Function-Space fiction is one of the basic elements of re-functioning; An evaluation method rooted in spatial analysis, focusing on the architectural plan, was preferred.. As a result of the study, a structure that can be described as a 'City House' and that contains more than one function and thus allows the structure to be included in the city life again was created. With the created structure, the restoration and carrier system interventions that need to be made to the building were evaluated together and it was suggested that the structure would become a potential building that is intertwined with the city dwellers as soon as possible. In this thesis study, it was aimed to be a pioneer for the restoration and reinforcement renovations of the building to be done as soon as possible. Keywords: Repurposing, Architectural Heritage, Structural System
The concept of conservation and carrier system evaluations in re-functioning of architectural heritage: The example of Elazıg 4th general inspectorate building
Keywords: Mimarlık