BETONARME BİNALARDA ZEMİN KAT YÜKSEKLİĞİNDEKİ ARTIŞIN YUMUŞAK KAT DÜZENSİZLİĞİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN İNCELENMESİ - Çakıl, Burak; İnce, Ozan; Osmanlı, Ömer Faruk; Taş, Ömer Faruk; Karaton, Muhammet; Sayın, Erkut (My University, 2025)
Depremler sırasında meydana gelen yapı hasarlarının büyük bir bölümü, yumuşak kat düzensizliği gibi yapısal düzensizliklerden kaynaklanmaktadır. Deprem yükleri altında yumuşak kat düzensizliğine sahip yapıların dayanıklılığı önemli ölçüde azalarak yıkıcı hasarlara yol açmaktadır. Geçmiş depremlerden elde edilen bulgular, yumuşak kat düzensizliklerinin önlenmesine yönelik tasarım standartlarının geliştirilmesinin ve uygulanmasının kritik bir öneme sahip olduğunu göstermektedir. Bu çalışmada, zemin + 3 katlı konut tipi betonarme yapılar, zemin kat yüksekliği 3 m, 3.5 m, 4 m, 4.5 m ve 5 m olacak şekilde tasarlanmıştır. Diğer kat yükseklikleri ise tüm analizlerde sabit tutulmuş ve 3 m olarak belirlenmiştir. Analizler, SAP2000 sonlu elemanlar yazılımı kullanılarak gerçekleştirilmiş ve doğrusal olmayan statik itme analizleri uygulanmıştır. Çalışma kapsamında, yapıların periyot değerleri, zemin kat ve tepe deplasmanları karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Bunun yanı sıra, yapılarda oluşan plastik mafsallar incelenmiş, hasar bölgeleri belirlenmiş ve plastik mafsallar arasındaki farklılıklar detaylı bir şekilde kıyaslanmıştır. Sonuç olarak, zemin kat yüksekliğinin artışı, yapıların doğal titreşim periyotları, yatay deplasmanları ve hasar dağılımları üzerinde önemli bir etki yaratmıştır. Zemin kat yüksekliği arttıkça, yapıların deprem davranışında daha belirgin yatay yer değiştirmeler ve zemin kat kolonlarında daha fazla hasarların meydana geldiği gözlemlenmiştir.
Keywords: Betonarme binalar; zaman tanım alanında analiz; yumuşak kat; fiber eleman yöntemi