GÖRSEL İLETİŞİM BAĞLAMINDA DEVLET ARMALARININ TASARIM İLKELERİ AÇISINDAN İNCELENMESİ (TÜRK DÜNYASI DEVLETLERİ) - JABRAYILOV, EMİL (Fırat Üniveristesi, 2023)
Eski uygarlıklardan itibaren günümüze kadar gelen armalar, haberleşmenin yanında bir topluluğu veya boyu simgelemek için tamga şeklinde karşımıza çıkmaktadır. Doğadan esinlenilerek ele alınan çok sayıda figüratif nesnenin soyutlanmasıyla veya doğrudan kullanılması ile ortaya çıkan armalar doğanın sakinliği ya da hırçınlığından faydalanılarak çeşitli imgeler ve simgeler aracılığıyla manevi ve dini düşünceler ile beraber kullanılmıştır. Bu şekilde arma ve semboller manevi ve dini düşüncelerin bir ürünü olarak ortaya çıkmakta ve bilhassa kendilerini Tanrı kabul eden krallar ile gelişerek, yönetici sınıfın bir emaresi olmaktadır. Armalar sosyal statüyle birlikte belli bir otoriteyi de temsil etmektedir. Kullanılan renklerden içerdiği figürlere kadar gizli manalar taşımaktadır. Bu duruma paralel şekilde bulunduğu konumda tanıtıcı kimlik şeklindedir. Armalara yalnızca mimaride değil her türlü yapıda ve sanat eserinde rastlanmaktadır. Bu simgelere, bir silah üzerinde, el emeği bir halı da, kabartmalarda veya resimlerde rastlamak mümkündür. Kamu ve devlet kurumlarında armaların kullanımına eski çağ uygarlıklarında çok sık rastlanmıştır. Armalarda yer alan simge ve şekiller, medeniyetlerin ya da devletlerin kültürel birikimlerini göstermektedir. Bu bilgilerden yola çıkılarak Türk Devletleri Teşkilatına üye ülkelerden Kazakistan, Özbekistan, Kırgızistan, Azerbaycan ve Türkiye ile gözlemci ülkelerden Macaristan, Türkmenistan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin devlet armalarının görsel iletişim bağlamında tasarım ilkeleri açısından incelemesi yapılmıştır. Türk Devletleri Teşkilatına üye ve gözlemci bu ülkelerin ulusal armaları tasarım ilkelerinden; bütünlük, denge, oran-orantı, görsel hiyerarşi ve vurgulama teknikleri ile ele alınmıştır. Teşkilata üye bu ülkelerin incelenen armaları birbirleri ile kıyaslanmıştır. Daha önce bu konu ile alakalı bilimsel çalışmalar yapılmadığından bu tez çalışması özgün bir nitelik taşımaktadır.

Coats of arms, which have survived from ancient civilizations to the present, appear in the form of tamga to symbolize a community or tribe as well as communication. The coat of arms, which emerged with the abstraction or direct use of many figurative objects inspired by nature, were used together with spiritual and religious thoughts through various images and symbols by making use of the calmness or viciousness of nature. In this way, coats of arms and symbols emerge as a product of spiritual and religious thoughts and become a sign of the ruling class, especially by developing with kings who consider themselves God. Coats of arms represent a certain authority as well as social status. It has hidden meanings from the colors used to the figures it contains. Parallel to this situation, it is in the form of an identifying identity in its position. Coats of arms are found not only in architecture but also in all kinds of structures and works of art. It is possible to come across these symbols on a weapon, on a handcrafted carpet, in reliefs or in pictures. The use of coat of arms in public and state institutions was very common in ancient civilizations. Symbols and shapes on the coats of arms show the cultural accumulation of civilizations or states. Based on this information, the design principles and semiotic analysis of the state emblems of Kazakhstan, Uzbekistan, Kyrgyzstan, Azerbaijan and Turkey, which are members of the Organization of Turkish States, as well as the observer countries Hungary, Turkmenistan and the Turkish Republic of Northern Cyprus, were made in the context of visual communication. Members and observers of the Organization of Turkish States are among the design principles of the national coats of arms of these countries; integrity, balance, proportion-proportion, visual hierarchy and accentuation techniques are discussed from a semiotic point of view. The examined coats of arms of these member countries of the Organization were compared with each other. Since no scientific studies have been done on this subject before, this thesis study has a unique quality.
Design principles and semiotic analysis of state coat of arms in the context of visual communication (States of the Turkic world)
Keywords: İletişim Bilimleri