ŞEPKER ÇAYI AŞAĞI HAVZASI’NIN (ADIYAMAN BATISI) HEYELAN DUYARLILIK ANALİZİ - Sunkar, Murat; Avcı, Vedat (Fırat University, 2016)
Bu çalışmada, Şepker Çayı Aşağı Havzası’nın heyelan duyarlılık analizlerinin yapılması amaçlanmıştır. Şepker Çayı, Adıyaman'ın batısında kuzeyden güneye doğru akmakta olup Göksu Çayı'na bağlanmaktadır. Şepker Çayı'nın Yukarı Havzası'nda kireçtaşları, aşağı havzada volkanik ve kırıntılı kayaçlar litolojiyi oluşturmaktadır. Aşağı havzanın litolojik yapısı nedeniyle Şepker Çayı Vadisi boyunca geniş alanlı heyelanlar gelişmiştir. Tepecik, Damdırmaz ve Şerefli çevresi heyelanların en yoğun görüldüğü alanlardır. Bu yerleşmelerden Damdırmaz ve Şerefli doğrudan heyelan üzerinde kurulmuş yerleşmelerdir. Özellikle ilkbahar mevsimlerinde kar erimeleri ve şiddetli yağışlar sonrasında yerleşme, yol ve tarım arazilerini etkileyen heyelanlar görülmektedir. Yağışla birlikte Tepecik kuzeyindeki mevsimlik göl, litolojik yapı ve vadi yamaçlarındaki yüksek eğim değerleri, heyelan oluşumunu tetiklemektedir. Şepker Çayı Aşağı Havzası'nın heyelan duyarlılığını belirlemek amacıyla, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve Uzaktan Algılama (UA) çalışmalarında kullanılan, ağırlıklı çakıştırma yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntemde, litoloji, fay hatlarına uzaklık, eğim, göle uzaklık, akarsulara uzaklık ve bitki örtüsü kapalılığı gibi parametreler kullanılmıştır. Analiz sonuçlarının doğrulanması amacıyla arazi gözlemleri yapılmıştır. Arazi çalışmalarına göre heyelan envanter haritası oluşturulmuş, bu harita ile parametre haritaları çakıştırılarak duyarlılık haritası üretilmiştir. Sonuç haritasına göre Şepker Çayı Aşağı Havzası'nda duyarlılığın düşük olduğu alanların oranı  % 39, orta duyarlı alanlar % 23, yüksek ve çok yüksek duyarlı alanların oranı % 38'dir. Bu değerlere göre, Şepker Çayı Aşağı Havzası’nda yapılacak planlama çalışmalarında heyelan riski birinci derecede dikkate alınmalıdır.

The aim of the study is to conduct landslide susceptibility analysis for Şepker Stream Lower Basin. Şepker Stream flows in western Adıyaman from north to the south into Göksu Stream. In Şepker Stream Upper Basin lithology is composed of limestone, whereas the lower basin is composed of volcanic and clastic rocks. Due to the lithological structure of the lower basin extensive landslides have developed along the Şepker Stream Valley. Tepecik, Damdırmaz and Şerefli regions are the areas where most of the landslides were observed. Damdırmaz and Şerefli settlements were built directly on landslides. Especially during spring, after snowmelt and heavy rainfalls, landslides that affect the settlement, roads and agricultural areas are observed. With rainfall, the seasonal lake located in northern Tepecik, lithological structure and high slope values in valley shoulders trigger the formation of landslides. To determine the landslide susceptibility in Şepker Stream Lower Basin, weighted overlay method utilized in Geographical Information Systems (GIS) and Remote Sensing (RS) studies was used. In this method parameters such as lithology, the distance to fault lines, distance to streams and closure of vegetation are used. Field observations were conducted to verify the analysis results. Landslide inventory map was plotted based on the field studies and the susceptibility map was produced by overlaying parametric maps with the landslide inventory map. Based on the resulting map, 39% of the areas in Şepker Stream lower basin were low susceptibility; 23% were moderate susceptibility; and 38% were high and very high susceptibility areas. Based on these values, landslide risk should be considered as the primary risk in planning studies that would be conducted in Şepker Stream Lower Basin.
Landslide susceptibility analysis for Şepker Stream Lower Basin (West of Adıyaman)