OKUL YÖNETİCİLERİNİN EĞİTİM YÖNETİCİSİ YETİŞTİRME POLİTİKASINA İLİŞKİN GÖRÜŞLERİ - ÇELİK, VEHBİ (Fırat Üniveristesi, 1990)
Bu bölümde araştırma kısaca özetlenmiş, genel sonuç lar ve öneriler açıklanmıştır. Özet Okul yöneticilerinin eğitim yöneticisi yetiştirme politikasına ilişkin görüşlerinin belirlenme si| araştır manın problemini oluşturmaktadır. Araştırmanın alt prob lemleri ise şunlardır: 1. Eğitim yöneticisi yetiştirme politikası, Millî Eğitim Şûralarında, Kalkınma Planlarında ve ilgi li yasalarda nasıl yer almaktadır? 2. Ders, görev ve kurs değişkenleriyle, deneklerin eğitim yöneticisi yetiştirme biçimine ilişkin görüşleri arasında anlamlı bir farklılık var mıdır? 3. Ders, görev ve kurs değişkenleriyle, deneklerin eğitim yöneticisinin atanması, istihdamı ve yük seltilmesine ilişkin görüşleri arasında anlamlı bir farklılık var mıdır? 4. Denekler islerinden ne derece doyum sağlamakta dır? 5. Ders ve görev değişkenleriyle, deneklerin eği tim yöneticisi yetiştirme programının konuları na verdikleri önem düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık var mıdır? 166167 Ara s t irmenin evreni, Elazığ ve Malatya merkez ilko kul ve ortaöğretim okullarında müdür, müdür başyardımcı sı ve müdür yardımcısı olarak çalışan kişilerden oluşmak tadır. Araştırmanın örneklemini, 48 ilkokul müdürü, 79 ilkokul müdür yardımcısı, 26 ortaöğretim müdürü ve 157 ortaöğretim müdür yardımcısı oluşturmuştur. Örnekleme 170'i Elazığ'da 140'ı Malatya'da görev yapan toplam 310 okul yöneticisi alınmıştır. Araştırmada kullanılan anket iki bölümden oluşmak tadır. Birinci bölümde deneklere ilişkin kişisel bilgi ler bulunmaktadır. İkinci bölümde deneklerin eğitim yö neticisi yetiştirme politikası konusundaki görüşlerini belirleyen toplam 60 soru bulunmaktadır. Eğitim yöneticisi yetiştirme politikası dört boyutta ele alınmıştır. Bunlar: 1. Eğitim yöneticisinin yetişti rilme biçimi, 2. Eğitim yöneticisinin atanması, istihda mı ve yükseltilmesi, 3. Eğitim yöneticisinin iş doyumu, 4. Eğitim yöneticisi yetiştirme programının içeriği bo yutlarından oluşmuştur. Eğitim yöneticisi yetiştirme po litikasıyla ilgili olarak hazırlanan toplam 60 sorudan her birinin karşısına çok, oldukça, biraz, az ve hiç se çenekleri verleştirilmiştir. Olumsuz sorularda ise, olum lu sorularda yapılan puanlamenın tersi bir puanlama ya pılmıştır. Anket yoluyla toplanan bilgilerin istatistiksel ana lizi, Fırat üniversitesi Bilgi tslem Merkezimde vğp^mi't^,^ -'# ? V>.*.i% -ft-tr SÎ~~~'\ ''$'.$' #s '-? (U ty\.**n #^%168 tır. Verilerin analizinde aritmetik ortalama, standart sapma, tek yönlü varyans analizi ve t testi kullanıl mıştır. Güven düzeyi olarak.01 güven düzeyi benimsen miştir. Araştırmanın genel bulguları şöyledir: Deneklerin % 46.5'i hizmet öncesi öğrenimlerinde eğitim yönetimi dersi alırken, %53.5!i bu dersi almamıştır. Deneklerin % 76.1 fi eğitim yönetimiyle ilgili hizmet içi eğitim kurs veya seminerine hiç katılmamıştır. Deneklerin % 19.4 % 19.4 'ü eğitim yönetimi alanında düzenlenen 1-2 kurs veya seminere katıldığını, % 4.5 'i 3-4 kurs veya semine re katıldığını bildirmişlerdir. Deneklerin eğitim yöneticisinin yetiştirilme biçi mine ilişkin görüşlerine ders, görev ve kurs değişkenleri içinde en fazla kurs değişkeni etkide bulunmuştur. Eği tim yönetimi dersi alanların eğitim yönetimi dersi alma yanlara göre, eğitim yöneticisinin hizmet öncesi ve hiz met içi eğitimine daha fazla önem verdikleri saptanmış tır. Kurs değişkeni deneklerin eğitim yöneticisi yetiş tirme biçimine iligkin görüşlerini önemli derecede etki lememiştir. Görev değişkeni alt grupları içinde ilkokul müdürleri eğitim yöneticisinin hizmet öncesi eğitim yo luyla yetişmesine daha fazla önem verirken, diğer eğitim yöneticileri hizmet içi eğitim yoluyla yetişmesine daha fazla önem vermişlerdir. â169 Deneklerin eğitim yöneticisinin atanması, istihdamı ve yükseltilmesine ilişkin görüşlerine, ders, görev ve kurs değişkenleri içinde en fazla ders değişkeni, en az kurs değişkeni etkide bulunmuştur. Ders değişkeni alt grupları içinde eğitim yönetimi dersi alanların almayan- lara göre, eğitim yöneticisinin atanması, istihdamı ve yükseltilmesine ilişkin görüşlere daha fazla önem ver dikleri belirlenmiştir. Kurs değişkeni alt grupları için de hiç kurs almayanların, 1-2 ve 3-4 kurs alanlara göre, eğitim yöneticisinin atanması, istihdamı ve yükseltilme sine ilişkin görüşleri daha az önemsedikleri saptanmış tır. Görev alt grupları içinde ilkokul ve ortaöğretim müdürleri ilkokul ve ortaöğretim müdür yardımcılarına göre, eğitim yöneticisinin atanması, istihdamı ve yük seltilmesine ilişkin görüşlere daha fazla önem vermiş lerdir. Görev alt grupları içinde en fazla iş duyumsuzluğu nu ortaöğretim müdürleri, en az iş duyumsuzluğunu ilko kul müdür yardımcıları duymuşlardır. Sn fazla duyumsuz luğu ilkokul müdür ve müdür yardımcıları "çalışma koşul larının güçlüğünden", ortaöğretim müdürleri meslekî bir güvencenin olmamasından", ortaöğretim müdür yardımcıla rı "ücretten" duymuşlardır. Eğitim yöneticisi yetiştirme programının konularına verilen önem düzeyleri, bulunulan yönetim konumlarına göre değişiklik göstermiştir. îlkokul müdürleriyle ;ilko-170 kul müdür yardımcılarının, ortaöğretim müdürleriyle or taöğretim müdür yardımcılarının eğitim yöneticisi yetiş tirme programının konularına ilişkin görüşleri arasında bir anlaşma vardır. Görev alt grupları eğitim hukuku, uygulamalı okul yönetimi, personel yönetimi ve eğitim politikası konularına ilk sıralarda önem verirken, eko nomi ve finansman, temel istatistik ve eğitimde araştır ma yöntemleri, proje yönetimi ve eğitim teknolojisi ko nularına son sıralarda önem vermişlerdir. Deneklerin eğitim yöneticisi yetiştirme programının konularına iliş kin görüşlerini, ders değişkeni kurs değişkenine göre daha fazla etkilemiştir. Eğitim yöneticisi yetiştirme programında yer alması düşünülen 30 konudan 26 konuya ilişkin ders alt gruplarının görüşleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Sonuç 1. Eğitim yöneticisi yetiştirme politikası temel bir devlet ve eğitim politikası olarak ele alınmamıştır. Kalkınma Planlarında, Millî Eğitim Şûralarında ve ilgi li yasalarda eğitim yöneticisi yetiştirme politikası be lirginlik kazanmamıştır. 2. Araştırmaya katılan deneklerin % 53»5'inin eği tim yönetimi dersi almadıkları, % 76.1'inin eğitim yö netimiyle ilgili hizmet içi eğitim kurs veya seminerine hiç katılmadıkları belirlenmiştir. Eğitim yönetici nin gerek hizmet öncesi eğitimlerinin, gerekse h
Keywords: Eğitim ve Öğretim; Education and Training