TÜRKİYE'NİN ÖĞRETMEN YETİŞTİRME SİSTEMİNDE KLİNİK UYGULAMA MODELİNİN UYGULANABİLİRLİĞİ - YENEN, EMİN TAMER (Fırat Üniveristesi, 2014)
Toplumların, 21. yüzyılda giderek artan bilimsel ve teknolojik değişimleri iyi değerlendirmeleri ve değişen değerlere uyum göstermeleri eğitim yoluyla gerçekleşecek bir olgudur. Eğitimin; değişen koşullara uyum sağlayabilecek, teknolojiyi kullanan, güncel bilgi ve becerilerle donatılmış, kendi kültürel değerlerini benimsemiş ve rekabet gücü yüksek bireyler yetiştirmeye odaklandırılması gereklidir. Söz konusu bireyleri yetiştirmek de öğretmenlerin önderliğinde gerçekleşir. Toplumu değiştirme ve geliştirmede öğretmenlerin rolü yadsınamayan bir gerçektir. Her alanda olduğu gibi, öğretmenlik mesleğinin de çağın gerekliliklerinin gerisinde kalmaması, meslekle ilgili anlayış ve yaklaşımların sürekli gelişip yenilenebilmesi ve öğretmen yetiştiren programların farklı yapılandırılması büyük bir önem arz etmektedir. Bu bağlamda, öğretmen yetiştirme programlarını uluslararası standartlara ve yeterliliklere uygun ve ülke menfaatleri doğrultusunda düzenlemek gerekmektedir.Bu çalışmada, Türkiye ve gelişmiş ülkelerdeki öğretmen yetiştirme alanında yapılan düzenlemeler ve değişikler dikkate alınmış ve Türkiye'de öğretmen yetiştirme sistemine katkısı olabilecek konular irdelenmiş ve derlenmiştir. Bu doğrultuda, Türkiye'de Cumhuriyet'ten günümüze kadar öğretmen yetiştirmede yaşanan değişiklikler ile YÖK'ün öğretmen yetiştirme programlarında yaptığı düzenlemelere ve öğretmen eğitiminde sık kullanılan uygulama modellerine değinilmiştir. Ayrıca, öğretmenlik uygulamalarıyla ilgili 100 çalışma incelenmiş ve içerik analizine tabi tutularak çalışmaların sonuç ve önerilerine yer verilmiştir. Analiz edilen çalışmalardan öğretmenlik uygulamalarında yaşanan sorunların tespitine gidilmiştir. Uygulamalarda en çok karşılaşılan sorunların; kurumlar arası işbirliğinin yetersiz olması, uygulama öğretmenlerinin özensiz seçilmesi ve gerekli hizmet içi eğitim almamaları, konu üzerine uzmanların yetiştirilmemesi, Fakülte-Okul İşbirliği kapsamındaki paydaşların sorumluluklarını nasıl yerine getireceklerinin standartlara bağlanmaması ve teknolojik yetersizlikler vb. olduğu tespit edilmiştir. Öğretmen yetiştirmede karşılaşılan sorunların çözümüne yönelik; tıp eğitiminde karşımıza çıkan ve kısaca teori ile uygulamanın iç içe geçmesiyle oluşan yeni bir öğretmen yetiştirme modeli olan klinik uygulamanın kavramsal çerçevesi çizilmiştir. Temel prensiplerinin neler olduğu örnek uygulamalarıyla birlikte betimlenmiş ve mevcut model ile arasındaki farklılıklar sunulmuştur. Ayrıca, içerik analizine tabi tutulan çalışmalar ve klinik uygulama modeli ile ilgili veriler sentezlenerek söz konusu modelin Türkiye'nin öğretmen yetiştirme sisteminde uygulanabilirliği tartışılmıştır. Çalışmanın sonunda, genel değerlendirme ışığında ülkemizde öğretmen eğitimi için yeni bir model önerisi getirilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre; mevcut uygulama modelinin klinik temelli uygulamaya dönüştürülmesi için öğretmen eğitimi sürecindeki bütün paydaşların birlikte çalışması şarttır. Öğretmenlik uygulaması alanında yüksek lisans ve doktora bölümleri açılmalı, uygulama öğretmenlerinin uzmanlaşması için konu üzerine hizmet içi eğitimlerinin verilmesi ve klinik uygulama alanında seminerler düzenlenmesi gereklidir. Araştırmaya dayalı bulgular üzerine öğrenmeyi inşa etmek için öğrenmeye uygun ortamlar oluşturulmalı ve klinik gözetim için güçlü sistemlere, karşılaştırmalı araştırmalara ve öğrenci başarılarını arttırıcı öğretim uygulamalarına yönelik özel olarak hedeflenmiş geri bildirim sağlama sistemlerine yatırım yapılmalıdır. Anahtar Kelimeler: Öğretmen Yetiştirme, Öğretmenlik Uygulaması, Klinik Uygulama

Good evaluation of increasing scientific and technological changes in 21th century and adaptation of communities to the changing values is a phenomenon that will take place through education. It is required that the education should be focused on training individuals who are able to adapt to changing conditions, use the technology, equipped with the latest knowledge and skills, have their own cultural values and highly competitive. To train those individuals takes place under the leadership of the teachers. Teachers' role in changing and improving of the society is a fact which can not be denied. As in any field, it is a vital requirement that the teaching profession shouldn't stay behind the century, understanding and approaches related to the profession should be renewed continuously, and different types of teacher training programs should be configured. Therefore, it is necessary to organize the teacher training programs in accordance with the international standards and qualifications, and in line with the interests of the country. While working on this study, different regulations and alterations in the field of teacher education in Turkey and the World have been taken into consideration, and issues that could be contribute to the Turkish Teacher Training System have been analyzed and compiled. In this study, the alterations in teacher training that our country experienced from the Republic to the present day, and the latest regulations in teacher education programs that HEC made and the practices models frequently used in teacher education have been mentioned. In the research, 100 studies on teaching practice have been examined by subjecting them to content analysis, and the results and recommendations of the studies have been given. The problems in teaching practice have been identified from the studies that have been analyzed. Most encountered problems in the practices have been emphasized that cooperation among institutions is inadequate, the mentors are selected carelessly and they are not received necessary inservice education, the experts are not grown on the topic, within the scope of Faculty-School Co-operation how stakeholders will fulfilled their responsibilities is not bonded to the standarts and technological deficiencies etc. For the solution of problems in teacher training; the conceptual framework of the clinical practice, a new teacher education model which we first encountered in medical education and briefly formed by the intertwining of theory and practice, has been drawn. What are the basic principles of the model have been described with the sample applications of it, and differences between it and the current model has been presented. In addition, the applicability of the model in teacher training system of Turkey has been discussed by synthesizing the studies subjected to content analysis and the data related to clinical practice model. As a result, in the light of the overall assessment, a new model has been proposed for teacher education in our country. According to the results of the research, to alter the current practicing model into the clinical based practice model all stakeholders in teacher preparation process must work together. In the field of teaching practice, master's and doctoral programs should be opened. In service training seminars should be arranged for the cooperating teachers. Appropriate environments for learning to teach that based on research findings should be created. Stronger systems of supervision and comparative researches should be invested. Key Words: Teacher Training, Teaching Practice, Clinical Practice
Applicability of the clinical practice model in teacher training system of Turkey
Keywords: Eğitim ve Öğretim