Malatya Dialect Phonetics Distance - Uzun, Cemile (Türkiye Yazarlar Birliği Vakfı, 2026)
Computational linguistics analyses pave the way for a more comprehensive explanation of the factors underlying language diversity. In order to reveal how the vowel and consonant system of Malatya dialect differs, the phonological distance of Malatya dialects to each other was measured with Gabmap, one of the computational linguistics tools. Since it statistically compares the phonological diversity of Malatya, it differs from other studies on Malatya dialect. In this respect, the study provides quantitative data on the phonological diversity of Malatya. The collected data were uploaded to the Gabmap programme and the data related to the phonological criteria were extracted. The distance of the phonological diversity of Malatya to each other was numerically revealed, and the phonological criteria from which the phonological differences arise were indicated. The results obtained were evaluated by taking into account the geographical distance of the districts to each other. The general phonological features of the TTA were interpreted by taking into account the geographical and cultural structure of the places where the data were taken. The phonological distance of Malatya dialects to each other was quantitatively determined.

Hesaplamalı dil bilim analizleri dil çeşitliliğinin altında yatan unsurların daha kapsamlı şekilde açıklanmasına zemin hazırlar. Malatya ağzının ünlü ve ünsüz sisteminde nasıl bir farklılık olduğunu ortaya çıkarmak amacıyla Malatya ağızlarının birbirine olan ses bilgisi mesafesi hesaplamalı dil bilim araçlarından biri olan Gabmap ile ölçülmüştür. Malatya’nın ses bilgisi çeşitliliğini istatistiksel olarak karşılaştırdığı için Malatya ağzı ile ilgili yapılan diğer çalışmalardan ayrılmaktadır. Bu yönü ile çalışma, Malatya’nın ses bilgisi farklılığına ilişkin nicel bir veri sunmaktadır. Çalışmada toplanan veriler Gabmap programına yüklenmiştir ve ses bilgisi ölçütlerine ilişkin veriler çekilmiştir. Malatya’nın ses bilgisi çeşitliliğinin birbirine uzaklığı sayısal olarak ortaya konmuş, ses bilgisi farklılıklarının hangi ses bilgisi ölçütünden kaynaklandığı belirtilmiştir. Elde edilen sonuçlar ilçelerin birbirine olan coğrafi mesafesi de hesaba katılarak değerlendirilmiştir. TTA genel ses bilgisi özellikleri, veri alınan yerlerin coğrafi ve kültürel yapısı göz önünden bulundurularak yorumlanmıştır. Malatya ağzının birbirine olan ses bilgisi uzaklığı nicel olarak belirlenmiştir.
Malatya Ağzı Ses Bilgisi Mesafesi
Keywords: New Turkish Language (Turkish of Old Anatolia; Ottoman; Turkiye); Yeni Türk Dili (Eski Anadolu; Osmanlı; Türkiye Türkçesi)