'AMMÂR ALİ HASAN'IN ŞECERATU' L- 'ÂBİD ADLI ROMANININ TAHLİLİ - ENEZ, HÜLYA (Fırat Üniveristesi, 2022)
Arap Edebiyatına roman, 19. yüzyıldan sonra batıdan yapılan tercümelerle girmiştir. Zamanla gelişerek farklı türlerde romanlar ortaya çıkmıştır. 1960'dan sonra insanların iç dünyalarını huzura erdirmek için tasavvufi romanlar kaleme alınmıştır. Yeni olan bu tür dinî, tasavvufî ve felsefî kavramları kullanıp okura farklı bir pencere açmıştır. Okuru, varlığını anlama ve anlamlandırmaya sevk etmiştir. Çalışma, bir Arap tasavvuf romanını inceleyerek bu türün Arap dünyasına kazandırdıklarını gözler önüne sermiştir. Modern Arap Edebiyatı'nın öncü isimlerinden Ammâr Ali Hasan'ın "Şeceratu'l-'Âbid" adlı romanı incelenmiştir. Tasavvufun eserin yapı unsurlarını oluşturan zaman, mekân, olay ve kişilere nasıl yansıtıldığı gözlemlenmiştir. Roman sanatı ve roman çözümleme yöntemleriyle alakalı eserler incelenmiş, çalışılmış farklı Arap romanlarının tahlillerine bakılmış ve Şeceratu'l- Âbid romanı hakkında yazılmış Arapça tez çalışması gözden geçirilmiştir. Romanın; tasavvufî söylemle yazılan kurgusal bir eser olduğu, tasavvufun derûnî âlemini göstermede etkili kaynak olduğu ve Mısır toplumunun sorunlarına dikkatleri çeken bir yapıt olduğu tespit edilmiştir. Araştırma giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmuştur. Giriş bölümünde tezin konu, amaç ve yöntemi ile ilgili bilgi verilmiştir. İkinci bölümde roman sanatı, Araplarda roman ve tasavvufi roman genel hatlarıyla incelenmiştir. Ayrıca Arap dünyasından 'Ammâr Ali Hasan'ın hayatı ve edebi yaşamı ele alınmıştır. Üçüncü bölümde "Şeceratu'l-'Âbid" romanının tahlili yapılmıştır

The novel entered Arabic literature with translations from the West after the 19th century. The novel, which developed itself over time, gave different types of novels. After 1960, mystical novels were written to bring peace to people's inner worlds. This new type of novel has opened a different window to the reader by using religious, mystical and philosophical concepts. It has led the reader to understand and make sense of its existence. This thesis examines an Arab Sufi novel and reveals what this genre has brought to the Arab world. In this study the novel "Şeceratu'l-'Âbid" by 'Ammar Ali Hasan one of the pioneers of Modern Arabic Literature was analyzed. It has been observed how mysticism is reflected in the time, place, event and people that make up the structural elements of the work. The works related to the art of the novel and novel analysis methods were examined, the analyzes of the studied different Arabic novels were examined, and the Arabic thesis on the novel Şejaratu'l- Âbid was reviewed. In this novel of the author; It has been determined that it is a fictional work written with mystical discourse, it is an effective source in showing the inner world of Sufism and draws attention to the problems of Egyptian society. The research consists of introduction, two parts and conclusion. In the introduction part, information about the subject, method and purpose of the study is given. In the second part, the art of the novel, the novel in the Arabs and the mystical novel are examined in general terms. In addition, the life and literary life of 'Ammar Ali Hasan' from the Arab world were discussed. In third part, the analysis of the Şeceratu'l-'Âbid novel was made.
The analysis of 'Ammâr Ali Hasan's Novel Şeceratu'l-'Âbid
Keywords: Doğu Dilleri ve Edebiyatı; Dilbilim