ÂŞIK VEYSEL’İN ŞİİRLERİNDE TOPRAK ANA - Senocak, Ebru (My University, 2017)
Asıl adı Veysel Şatıroğlu olan Âşık Veysel , şiirlerinde evrensel anlamda insanı ve insanın problemlerini dile getirir. Tabiat, vatan sevgisi, gurbet, kardeşlik, millî birlik ve beraberlik vb. gibi pek çok konuda şiirler yazan Âşık Veysel'in en çok üzerinde durduğu temalardan birisi topraktır. Gözleri görmeyen ama gönül gözüyle hayatı anlamlandıran Âşık Veysel, âdeta hayatını toprağa adamıştır. Bu yüzden şiirlerinde toprağa/toprak anaya ayrı bir anlam yükler. O, ömrünün her aşamasında toprağın türküsünü yakmış ve toprağı, insanoğlunun düşünce, söylem ve eyleme dayalı faaliyetlerinin barınağı olarak görmüştür. Âşık Veysel'in şiirlerinde toprak insanoğlunu, sürekli olarak kaçtığı gerçekliklere bir davet gibidir. Çünkü toprak, yeniden doğumun, kök salmanın, değişim ve dönüşümün mitolojik mekânıdır. Âşık Veysel'in amacı, insanoğlunun ontolojik anlamda toprak üzerine kurduğu dünyayı ve kendini algılama felsefesini dilden ve telden anlatmaya çalışmaktır. Toprak, doğumdan ölüme her daim yanımızda olup bütün canlıları besleyen, koruyan, dönüştüren bir ana gibidir. Toprağı kazarak işleyen her insan, bir anlamda doğaya hükmederek kendi bilincini, insanlık tarihiyle buluşturur. Çünkü o, yaşanmış yüzyıllık tarihî ve kültürel mirasın tanığıdır. Âşık Veysel'in toprağı, üzerinde yeryüzü cenneti kurmayı hayal ettiği bir kutsallığa sahiptir. Âşık Veysel, toprak temi merkezinde var olduğumuz bu dünyada değerleri korumak, aslımızın toprak olduğunu, özümüze döneceğimizi, toprak ananın evlatları olarak birlik ve beraberlik sevgisini unutmamamızı bizlere aşılamak ister. Âşık Veysel'in şiirlerinde ele aldığı \"toprak maddelendirebiliriz: ana\" merkezli konuları, şu alt başlıklar halinde ç. İnsanın özü, değişim ve dönüşüm süreci olarak toprak ana d. Alın teri/helal kazanç mekânı olarak toprak ana Şiirlerinde toprağın tasavvufi ve mitolojik boyutunu ele alarak onun dilinden insanoğluna seslenen Âşık Veysel, toprağa çeşitli sembolik anlamlar yüklemiştir. Âşık Veysel'in şiirlerinden hareketle onun, toprağa yüklediği anlamlar ve insanlığa vermek istediği mesajlar hermeneutik açıdan değerlendirilmiştir. Tespit ettiğimiz toprak konulu şiirlerinde Âşık Veysel, temel anlamda toprağın analık fonksiyonuna, şifa dağıtan yönüne, insanın toprağa dönüşüyle yeni bir başlangıcın eşiğine geleceğine ve helal kazancın önemine değinmiş olup, amacı evrensel anlamda insanlığı uyanışa/farkındalığa davet etmek, birlik ve beraberlik duygularını ruhlarımızda ölümsüzleştirebilmektir
Keywords: Edebiyat; Felsefe