TASARIM UNSURLARI AÇISINDAN SOKAK FOTOĞRAFÇILIĞINDA INSTAGRAM KOLLEKTİFLERİ “SPI ÖRNEĞİNDE” - Kavuran, Tamer; Yılmaz, Derya (Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, 2024)
Tarihte ilk olarak 10. yy’da güneş tutulmalarını izleme amaçlı olarak geliştirilen karanlık kutu (camera obscura), 19. yüzyıl ortalarından itibaren günlük hayatta yaygın olarak kullanılan bir teknoloji halini almıştır. O yıllarda henüz “sokak fotoğrafçılığı” ismi verilmiş olmasa da Henri Cartier Bresson başta olmak üzere çok sayıda fotoğrafçı tarafından günlük hayatı yansıtan fotoğraflar için ana mekan olarak sokakların kullanılmaya başlandığı görülmüştür. Günümüzde sokak fotoğrafçılığı alanında üretilen fotoğrafların sosyal medyada da yaygın bir şekilde paylaşıldığı görülmektedir. Fotoğraf ağırlıklı bir sosyal medya özelliği taşıması nedeniyle yapılan paylaşımlarda Instagramın ön planda olduğu ve bünyesinde dünya çapında faaliyet gösteren bazı kollektiflerin oluştuğu görülmektedir. Bu kollektiflerden biri olan SPi (Street Photo International) Instagram üzerinde çok sayıda sokak fotoğrafçısını belirlediği etiketlerle ortak bir noktada birleştirme özelliği taşıması bakımından çalışma kapsamına dahil edildi. Bu makalenin temel amacı sokak fotoğrafçılığında tasarım unsurlarının bilinçli kullanımının anlamlandırmaya katkısını incelemektir. Bu amaç doğrultusunda SPi’nin kurucularından olan Alan Schaller’in örneklem olarak alınan sokak fotoğrafları tasarım unsurları açısından incelenmiştir. Araştırmanın evreni sokak fotoğrafçılığı, örneklemi ise Instagram’da bugün dünya çapında yaygınca kullanılan hashtaglerden biri olan SPi (Street Photo international) -Uluslararası Sokak Fotoğrafı- kolektifinin kurucularından Alan Schaller’in tesadüfi yöntemle belirlenen siyah-beyaz sokak fotoğrafları oluşturmaktadır. Konu başlıklarına uygun olarak belirlenen fotoğraflar, tasarım unsurları açısından betimlenerek analiz edilmiştir. Bununla birlikte inceleme konusu yapılan SPi kolektifi ve Alan Schaller hakkında Türkçe kaynakların yeterli olmaması ise araştırmanın sınırlılığını oluşturmaktadır. Araştırma sonucunda tasarım unsurlarının sokak fotoğrafçılığında bilinçli olarak anlam oluşturacak şekilde kullanıldığı; bu sayede daha estetik, dikkat çeken ve anlamlı kareler elde edildiği görülmüştür.
Keywords: Photography; Video and Lens-Based Practice; Fotoğraf; Video ve Lens Tabanlı Uygulama