Çınaraltı Dergisinde Yayımlanan Türkçe ile İlgili Yazılar Üzerine Bir Değerlendirme - Yıldırım, Nilüfer (My University, 2023)
Belli zaman aralıklarıyla yayımlanan, çıkarılış amacına uygun yazıların yer aldığı dergiler, toplumun gelişmesine katkıda bulunan, insanları çeşitli konulardan haberdar eden süreli yayınlardır. Türk basın tarihinde halka yol göstermek, onları yurtta ve dünyada olanlar hakkında bilgilendirmek için yayın hayatına başlamış önemli dergiler bulunmaktadır. Bu dergilerden biri de II. Dünya Savaşı yıllarında yayımlanan, haftalık Türkçü fikir ve sanat dergisi olan Çınaraltı’dır. Geniş yazar kadrosuna sahip olan bu dergi, İsmail Gaspıralı’nın “Dilde, fikirde, işte birlik” düşüncesini ana hareket noktası olarak kabul etmiştir. Tarih, edebiyat, ekonomi ve sanatla ilgili yazıların yayımlandığı Çınaraltı dergisinde Türkçe ile ilgili yazılar da bulunmaktadır. Dil inkılabı, Türkçenin zenginliği, şekil yapısı, yazı ve konuşma dili, ortak kültür dili gibi temel konuların ele alındığı bu yazılar; o dönemde Türk diline yönelik olarak yapılan çalışmaları, yürütülen faaliyetleri, aydınların dil inkılabına bakış açısını göstermesi bakımından büyük önem taşımaktadır. Makalede 1941-1944 yılları arasında 146 sayı olarak çıkan Çınaraltı dergisinde yayımlanmış Türkçe ile ilgili yazılar üzerinde durulacaktır. Yazılar konularına göre sınıflandırılacak ve ilgili başlıklar altında açıklanacaktır. Bu yazılardan hareketle dönemin aydınlarının dille ilgili düşünceleri, yaptıkları çalışmalar, savundukları ve karşı oldukları fikirler ile dil inkılabının işleyiş süreci hakkında bilgi verilecektir.
Keywords: Türkçe; Dil ve Kültür; Dilde Sadeleşme; Çınaraltı Dergisi; Dil İnkılabı