Kaynaştırma öğrencilerine sorumluluk değerinin dijital öyküler yöntemiyle öğretimi - Çelebi, Ceylan (Fırat Üniveristesi, 2026)
Bu araştırma kaynaştırma öğrencilerine dijital öyküler aracılığıyla sorumluluk değeri kazandırmayı amaçlamaktadır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde müdahale temelli model doğrultusunda desenlenmiştir. Çalışma grubu, ilkokul ikinci sınıfa devam eden sekiz kaynaştırma öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırma sürecinde öğrencilere dört hafta boyunca dijital öyküler aracılığıyla sorumluluk değeri eğitimi uygulanmıştır. Öğrencilerde meydana gelen değişimleri belirlemek amacıyla her öğrenci için sürecin başında, her haftanın sonunda ve uygulama sonunda olmak üzere toplam beş gözlem formu kullanılmıştır. Ayrıca uygulama sürecinin sonunda sekiz veli ve beş öğretmen ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler nitel veri analizi programı aracılığı ile içerik analizine tabi tutulmuştur. Verilerin analizinden elde edilen ilk bulgu öğretmenlerin genel olarak kaynaştırma öğrencileri için bireyselleştirme yapamadığı, rol model olma, örnek durum incelemeleri, ders konularına paralel eğitim verme gibi klasik yöntemleri kullandığıdır. Öğretmenlerin tamamı bu yöntemlerle yürüttükleri eğitimin yetersiz olduğunu düşünmektedirler. Bu durumu öğrenciden kaynaklı nedenler ile zaman ve imkân yetersizliğiyle ilişkilendirmişlerdir. İkinci bulgu kaynaştırma öğrencilerinin dijital öykülere yönelik tepkilerine ilişkindir. Öğrencilerin büyük çoğunluğunun dijital öykülere ilgi, merak ve motivasyon artışıyla yaklaştığı görülmüştür. Bununla birlikte çoklu yetersizlik, yüksek düzeyde engel durumu veya belirgin bireysel farklılıkların bulunduğu bazı öğrencilerde bu tepkilerin daha sınırlı kaldığı belirlenmiştir. Benzer şekilde öğrencilerin dijital öykülerden edindikleri kazanımları ev ve okul ortamına yansıtma durumlarının da büyük ölçüde olumlu olduğu, ancak ağır yetersizlik durumlarında bu aktarımın daha sınırlı gerçekleştiği tespit edilmiştir. Üçüncü bulgu dijital öykülerin sorumluluk değeri kazanımındaki yansımaları üzerinde durulmuştur. Öğrencilerin büyük çoğunluğunun eğitimler sonrasında sorumluluk değeri ile ilgili davranışlarında olumlu değişimler görülürken bazı öğrencilerin sorumluluk değeri ile ilgili davranışlarında hiçbir değişme yaşanmadığı görülmüştür. Aynı zamanda dijital öykülerin sorumluluk değeri eğitimi sürecinde somutlaştırma, öğrenmeyi kolaylaştırma, dikkat süresini uzatma, ekonomik olma kalıcı öğrenmeyi sağlama gibi birçok olumlu faydasının olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak öğretmen ve velilerin dijital öykü eğitimine ilişkin görüşleri üzerinde durulmuştur. Öğretmen ve velilerin tamamı dijital öykü eğitiminin devam etmesini istediklerini ve başka öğrenciler için de tavsiye ettiklerini belirtmişlerdir. Ayrıca öğretmenlerin çoğunluğu dijital öyküleri kendi ders sürecinde kullanacaklarını belirtmişlerdir. Bazı öğrencilerde belirgin davranış değişiklikleri gözlemlenmemesine rağmen uygulamanın devam etmesinin istenmesi, dijital öykülerin yalnızca sonuç odaklı değil, aynı zamanda süreç içerisinde öğrencilerin yaşadığı öğrenme deneyimleri açısından da değerli bulunduğunu göstermektedir. Araştırma sonuçları, dijital öykülerin kaynaştırma öğrencilerine yönelik değer eğitiminde etkili ve işlevsel bir öğretim aracı olarak kullanılabileceğine işaret etmektedir.

This study aims to instill a sense of responsibility in students receiving inclusive education through digital stories. The study was designed within the framework of a qualitative research approach, following an intervention-based model. The study group consisted of eight students receiving inclusive education enrolled in the second grade of elementary school. During the research process, responsibility value education was implemented for the students through digital stories over a four-week period. To determine the changes observed in the students, a total of five observation forms were used for each student: at the beginning of the process, at the end of each week, and at the end of the implementation. Additionally, semi-structured interviews were conducted with eight parents and five teachers at the end of the intervention process. The data obtained were subjected to content analysis using a qualitative data analysis program. The initial finding from the analysis of the data is that teachers generally are unable to provide individualized instruction for students receiving inclusive education and instead rely on traditional methods such as serving as role models, examining sample cases, and providing instruction parallel to course topics. All teachers considered the education they provide through these methods to be insufficient. They associated this situation with student-related factors as well as a lack of time and resources. The second finding concerns the reactions of students receiving inclusive education to digital stories. It was observed that the majority of the students approached digital stories with increased interest, curiosity, and motivation. However, these reactions were more limited among some students with multiple disabilities, severe disabilities, or significant individual differences. Similarly, it was observed that students' ability to transfer the skills gained from digital stories to home and school settings was largely positive; however, this transfer was more limited among students with severe disabilities. The third finding focuses on the impacts of digital stories on the acquisition of the value of responsibility. While the vast majority of students exhibited positive changes in their responsibility-related behaviors following the intervention, it was observed that some students showed no change in such behaviors. It was also concluded that digital stories provide numerous benefits in the process of teaching the value of responsibility, including making learning concrete, facilitating learning, extending attention span, being cost-effective, and promoting lasting learning. Finally, the study examines the views of teachers and parents regarding digital storytelling education. All teachers and parents stated that they wanted digital storytelling education to continue and that they would recommend it for other students. Furthermore, most teachers reported that they would use digital stories in their own teaching practices. Although no significant behavioral changes were observed in some students, the willingness to continue the implementation indicates that digital stories are valued not only for their outcomes but also for the learning experiences students gain throughout the process. The findings of the study suggest that digital stories can be used as an effective and functional instructional tool in values education for students receiving inclusive education.
Teaching the value of responsibility to inclusive students through the digital storytelling method
Keywords: Eğitim ve Öğretim