Sıçanlarda sigara inhalasyonu sonucu prefrontal kortekste oluşan yapısal değişiklikler üzerine kafeik asit fenetil ester (CAPE)'in etkisi - Pekmez, Hıdır; Kus, Ilter; Çolakoğlu, Neriman; Zararsız, İsmail; Ogeturk, Murat; Sarsılmaz, Mustafa (My University, 2004)
Bu çalışmada, sigaranın prefrontal korteks üzerine olan nörotoksik etkileri ve bu toksik etkilere karşı kafeik asit fenetil ester (CAPE)’in koruyucu etkisi ışık mikroskobik düzeyde araştırıldı. Bu amaçla 21 adet Wistar cinsi erkek sıçan üç gruba ayrıldı. Grup I’deki hayvanlar kontrol grubu olarak kullanıldı. Grup II’deki sıçanlar sigara dumanına maruz bırakıldı. Grup III’deki sıçanlara ise sigaraya maruziyeti ile birlikte günlük olarak CAPE enjekte edildi. 60 günlük deney süresi sonunda tüm sıçanlar dekapitasyonla öldürüldü. Daha sonra sıçanların beyinleri çıkarıldı. % 10’luk formaldehit ile tespit edilen prefrontal korteks doku örnekleri rutin histolojik prosedürleri takiben ışık mikroskobunda incelendi. Sigara dumanına maruz bırakılan sıçanlara ait prefrontal korteks örneklerinde, moleküler tabakada vakuolizasyon, nöroglial hücre infiltrasyonu ve piknotik hücreler tespit edildi. Buna karşın, sigara maruziyeti ile birlikte CAPE enjekte edilen sıçanlarda ise, sigara maruziyetinin neden olduğu yapısal değişikliklerin büyük oranda azaldığı, ancak sigara maruziyetine benzer şekilde piknotik hücrelerin varlığını devam ettirdiği belirlendi. Sonuçta, sıçanlarda sigara dumanı maruziyetinin prefrontal kortekste hasara neden olduğu ve bu hasarın CAPE uygulaması ile önlendiği tespit edildi.
Keywords: Tütün kullanım bozukluğu; Sıçan; Wistar; Feniletil alkol; Kafeik asitler; Kafeik asit fenetil ester; Prefrontal korteks; Sitotoksinler