MOĞOL HAKİMİYETİ DÖNEMİNDE DOĞU KARADENİZ BÖLGESİ - Tellioğlu, İbrahim (Serander Yayınevi, 2006)
Türkiye’deki Moğol hakimiyeti 1243 yılındaki Kösedağ Savaşından sonra başlamış, XIV. yüzyılın başlarına kadar devam etmiştir. Bu süre içerisinde ülkenin her yanında olduğu gibi Doğu Karadeniz bölgesinin siyasî vaziyeti de önemli ölçüde değişmiş, Türkiye Selçuklularının gerilemeye başlamasından kaynaklanan güç boşluğunu Trabzon Rum Devleti doldurmaya çalışmıştır. Ancak Komnenosların bu ilerlemesi uzun ömürlü olmamıştır. XIV. yüzyılın başlarından itibaren ticarî üstün-lüğü kaptırmak istemedikleri Cenevizlerle mücadeleye girişen Trabzon Rum Devleti, bu çekişme sırasında önemli ölçüde güç kaybetmiştir. Diğer taraftan Moğolların önünden çekilen Türkmenler güneyden, Canik beylikleri batıdan, Ahıska-Çoruh arasını İlhanlılardan ikta alan Kıpçaklar da doğudan Rumları çevrelemiş, böylece bölgenin Trabzon dışındaki kesimleri Türk yurdu haline gelmiştir.