Tıpta uzmanlık öğrencilerinin biyoistatistik kaygı düzeylerinin değerlendirilmesi - Yılmaz, Mustafa (Fırat Üniveristesi, 2026)
Amaç: Asistan hekimlik süresinde ilgili alanda uzman hekim olabilmesi için hastalıkların tanı ve tedavisinde temel yaklaşımların yanında güncel bilgilerinde sürekli olarak takip edilmesi, öğrenilmesi, araştırmalara katkı sağlanması, araştırmaların analiz edilerek, klinik karar verme süreçlerine dâhil edilebilmesi gerekmektedir. İstatistiksel analizleri anlamak, yorumlamak ve uygulamak, araştırmalarda güvenilir sonuçlar elde etmek ve doğru klinik kararlar almak için temel araçtır. Biyoistatistik konularına karşı duyulan kaygı, bu süreçlerin ilerlemesini sınırlayabilir. Gereç ve Yöntem: Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesinde, Araştırma görevlisi olarak eğitime devam eden 137 doktorun katılımıyla yürütüldü. Araştırma görevlilerinin yaş, cinsiyet, çalışma durumu, araştırma görevlisi eğitim dönemi, bilimsel yayın takip etme durumu, bilimsel araştırmaya katılma durumu, bilimsel toplantıya katılma durumu, araştırma yöntemlerine ilişkin kursa katılma durumu, istatistiksel yöntemlerle ilgili kursa katılma durumu gibi tanımlayıcı sorular ile Lisansüstü Eğitim Öğrencilerine Yönelik İstatistik Kaygısı Ölçeği uygulandı. Sonuçları analiz edildi. Bulgular: Çalışmamıza toplam 137 katılımcı anketi doldurarak katılmıştır. Katılımcıların % 65 (n=89) dâhili bilimler, %26.3 (n=36)'sı Cerrahi bilimler ve %8.8 (n=12)'i Temele tıp bilimlerinde araştırma görevlisi idi. Katılımcıların %38'i Kadın (n=52), %62'si (n=85) ise erkek idi. Katılımcıların yaş ortalaması 30.8±4.3 /yıl olup kadınların yaşları 29.8±2,6 iken erkeklerin yaşları 31.5±5 olup, erkeklerin yaşlarının anlamlı oranda fazla olduğu (p=0.003) tespit edildi. Araştırma görevlilerin çalışma süreleri 29.8±2 /ay idi. Ölçeğin genel ortalaması ise 2.29±0.68 olarak hesaplanmış ve araştırma grubunun genel olarak orta düzeyde istatistik kaygısına sahip olduğunu tespit edilmiştir. Ayrıca Endişe alt boyutunun genel ortalaması 2.33±0.72 olup, katılımcıların endişe düzeyinin genel olarak orta düzeyde olduğu, Kaçınma alt boyutun genel ortalaması 2.17±0.75 olup, katılımcıların istatistikle ilgili kaçınma davranışlarının düşük–orta düzeyde olduğu, Duygusallık alt boyutun genel ortalaması 2.34±0.76 olup, katılımcıların duygusal tepkilerinin orta düzeyde olduğu saptandı. Çalışmamızda da bulunduğu bölümden memnun olmayan araştırma görevlilerinin İKÖ toplam puanları ve alt boyutlardan endişe ve duygusallık puanları toplamlarının anlamlı oranda fazla olduğunu tespit ettik. Ayrıca istatistik kursuna katılmak istemeyen araştırma görevlilerinin genel olarak İKÖ ve alt boyut toplamlarının fazla olduğu ayrıca kaçınma davranışının ise anlamlı oranda fazla olduğu tespit edildi. Sonuç: Araştırma görevlisi doktorların genel olarak orta düzeyde biyoistatistik kaygısına sahip olduğunu tespit edildi. Ayrıca ölümden memnun olmayan ve biyoistatistik kursuna katılmak istemeyen araştırma görevlilerinin biyoistatistik kaygılarının daha fazla olduğunu tespit ettik. Bu sonuçlar araştırma görevlilerinin memnuniyetlerinin fazla olduğu bölümleri tercih etmesi, biyoistatistik eğitimlerinin arttırılması ile istatistik kaygısının daha da azalacağını düşündürmektedir.

Objective: During the residency period, it is essential for research assistants to continuously follow current information, learn new developments, contribute to research, and analyze studies to integrate them into clinical decision-making processes, alongside mastering basic approaches in the diagnosis and treatment of diseases. Understanding, interpreting, and applying statistical analysis is a fundamental tool for obtaining reliable results in research and making accurate clinical decisions. Anxiety regarding biostatistical topics may limit the progress of these processes. Materials and Methods: The study was conducted with the participation of 137 medical residents continuing their education at Fırat University Faculty of Medicine. Descriptive questions—such as age, gender, employment status, residency training period, status of following scientific publications, participation in scientific research, attendance at scientific meetings, and participation in courses on research methods and statistical methods—were administered alongside the "Statistics Anxiety Scale for Graduate Students." The results were analyzed accordingly. Findings: A total of 137 participants completed the survey. Of the participants, 65% (n=89) were residents in internal sciences, 26.3% (n=36) in surgical sciences, and 8.8% (n=12) in basic medical sciences. 38% (n=52) of the participants were female, and 62% (n=85) were male. The mean age of the participants was 30.8±4.3/ years; while the mean age for females was 29.8±2.6/years, it was 31.5±5/years for males, indicating that the age of male participants was significantly higher (p=0.003). The average professional tenure of the research assistants was 29.8±2/months. The overall mean of the scale was calculated as 2.29±0.68, indicating that the research group generally had a moderate level of statistical anxiety. Furthermore, the overall mean of the Anxiety subscale was 2.33±0.72, suggesting that participants' anxiety levels were generally moderate; the overall mean of the Avoidance subscale was 2.17±0.75, indicating that participants' avoidance behaviors related to statistics were at a low-to-moderate level; and the overall mean of the Emotionality subscale was 2.34±0.76, indicating that participants' emotional responses were at a moderate level. Conclusion: It was found that research assistant doctors generally have a moderate level of biostatistical anxiety. Furthermore, we found that research assistants who were dissatisfied with death and unwilling to attend biostatistics courses had higher levels of biostatistical anxiety. These results suggest that research assistants prefer departments where they experience higher satisfaction, and that biostatistics training could further reduce statistical anxiety.
Assessment of biostatistical anxiety levels among medical residency students
Keywords: Biyoistatistik