DEDE KORKUT HİKÂYELERİ'NDE YAPI - ŞAHİN, AYSUDA (Fırat Üniveristesi, 2017)
Edebî metinlerin ortaya koyduğu evrensel dönüşümler, felsefik anlamda bir yolculuğun ele alınmasını gerektirir. "Dede Korkut Hikâyeleri" de Türk edebiyatında anlatma esasına bağlı türler arasında önemli bir yere sahiptir. "Dede Korkut Hikâyeleri", genel anlamda Türk milleti, evrensel anlamda ise insan ve insanlığın yaşantısını simgesel bir dille ele alır. Türk aile yapısı, yaşantısı, ananesi, gelenek ve göreneğini folklorik değerler bütünü içinde yansıtan, "Dede Korkut Hikâyeleri", merkezine insanı alan ve Türk kültürünün ortak duyuşunu anlatan bir başyapıttır. Kolektif bilincin yarattığı değerlerle örülü bu eser, toplum ve insanlık tarihine ışık tutan bir derinlik ve yapıya sahiptir. Bu bakımdan "Dede Korkut Hikâyeleri" de mit, destan, masal ve efsaneler gibi toplumun ortak hafızasının ürünü kolektif bilincin yarattığı edebî türler yer alır. "Dede Korkut Hikâyelerinde Yapı" adlı çalışma temel iki ana başlık altında toplanarak hikâyelerin kurmaca yapısal unsurları ve bu unsurların kurgulanma biçimleri yapısal inceleme başta olmak üzere farklı yöntemler eşliğinde ele alındı. Çalışmanın "Giriş" bölümünde "Dede Korkut Hikâyeleri" hakkında genel bilgi verilirken, Birinci Bölüm'de "Dede Korkut Hikâyeleri'nin Ortaya Çıktığı Dönem ve Hikâyelerin Türk Tarihi Açısından Önemi", "Dede Korkut Hikâyeleri'nin Nüshaları" ve "Oğuz'un Bilgesi ve Tam Bilicisi: Dede Korkut" hakkında bilgi verildi. Tezin İkinci Bölümün'de "Dede Korkut Hikâyeleri'nde Yapı" adlı başlık altında olay örgüsü, bakış açısı ve anlatıcı, şahıs kadrosu, zaman, mekân irdelendi. Anahtar Kelimeler: Dede Korkut Hikâyeleri, bakış açısı, olay örgüsü, zaman, mekân, kişiler dünyası.

Universal transformations manifested in literary texts require the analysis of a journey from a philosophical perspective. Dede Korkut's tales hold a significant place among the narration-based literary types. While presenting Turkish nation in its general sense, Dede Korkut's Tales presents human and human life in its universal sense through a symbolic language. Dede Korkut's Tales is a masterpiece reflecting Turkish family structure, family life, customs and traditions as parts of folkloric values, treating human as central and expressing the common perceptions in Turkish culture. With values of collective consciousness woven in, this work has a profundity and structure shedding light on society and human history. Dede Korkut's tale, in this respect, could be classified among such literary types as myth, epic, tale and legend created by the collective consciousness as a product of collective memory of the society. This study entitled "The Structure in Dede Korkut's Tales" consists of two main sections: fictional structural elements of the tales and their fictionalizations were analysed using various methods including structural analysis being in the first place. "Introduction" provides general information about Dede Korkut's Tales. Part 1 presents information about "the period of the work and its significance in terms of Turkish history" and "various copies/versions/editions of Dede Korkut's Tales", "Dede Korkut: Oguz's wise person and absolute-knower" . Part 2 entitled "Structure in Dede Korkut's Tales" analyses the plot, point of view, characterization, time and space. Key Words: Dede Korkut's Tales, point of view, plot, time, space, World of characters
Structure in Dede Korkut's Tales
Keywords: Halk Bilimi (Folklor); Türk Dili ve Edebiyatı