GÖKKUŞAĞI ALABALIĞINDA (ONCORHYNCHUS MYKİSS W., 1792) YEME KATILAN ORGANİK VE İNORGANİK ÇİNKO FORMLARININ BAZI ENZİM, HORMON VE KEMİK MİNERAL DÜZEYLERİNE ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI

Abstract

Bu çalışmada, gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss)' nda kan glikoz düzeyi, plazma ve karaciğer malondialdehit düzeyleri ile kan ve karaciğer süperoksit dismutaz ve serum alkalin fosfataz aktiviteleri, insülin ve insülin benzeri büyüme faktörü-I ve kemik mineral kompozisyonu üzerine diyete katılan inorganik (çinko sülfat ve çinko oksit) ve organik (çinko pikolinat ve çinko metionin) formdaki çinkonun etkileri değerlendirildi. Bu amaçla, 30 mg/kg diyet oranında çinko içeren dört farklı diyet (D1-çinko sülfat; D2-çinko oksit; D3-çinko pikolinat ve D4-çinko metionin) hazırlandı. Her bir diyet, 30 balık içeren üç tekrarlı deneme gruplarına 3 ay süreyle uygulandı. Çalışma sonucunda, organik formda çinko pikolinat (D3) ve çinko metionin (D4) uygulanan gruplarda kan glikoz düzeyi ile plazma ve karaciğer MDA düzeylerinin inorganik formda çinko sülfat (D1) ve çinko oksit (D2) uygulanan gruplara kıyasla daha düşük olduğu bulundu. İnorganik formda çinko sülfat (D1) ve çinko oksit (D2) uygulanan gruplara kıyasla organik formda çinko pikolinat (D3) ve çinko metionin (D4) uygulanan gruplarda kan ve karaciğer süperoksit dismutaz aktiviteleri, serum alkalin fosfataz aktivitesi ve plazma insülin benzeri büyüme faktörü-I düzeyi daha yüksek bulundu. Organik ve inorganik formda çinko içeren grupların insülin düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı. Ayrıca, kemik çinko, demir, bakır, kalsiyum ve fosfor konsantrasyonlarının organik veya inorganik çinko uygulamasıyla değişmediği belirlendi. Sonuç olarak, gökkuşağı alabalığı için çinko pikolinat (D3) ve çinko metionin (D4)' in, çinko sülfat (D1) ve çinko oksit (D2)' ten biyolojik olarak daha yararlı olduğu söylenebilir.In this study, the effect of dietary zinc at inorganic forms (zinc sulphate and zinc oxide) and organic forms (zinc picolinate and zinc methionine) on blood glucose level, plasma and liver malondialdehyde concentrations, blood and liver superoxide dismutase and serum alkaline phosphatase activity, insulin and insulin like growth factor-I (IGF-I) levels, and bone mineral composition in rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) was evaluated. For this purpose, four different diets (D1= zinc sulphate; D2= zinc oxide; D3= zinc picolinate and D4= zinc methionine) were prepared at the zinc level of 30 mg/kg diet. Each diet was assigned to three replicate groups of 30 experimental fish (initial body weight = 50 ± 1 g) for 3 months. Results showed that the blood glucose and the plasma and liver MDA levels were lower in the groups treated zinc picolinate (D3) and zinc methionine (D4) in organic form when compared with the groups treated zinc sulphate (D1) and zinc oxide (D2) in inorganic form. The blood and liver SOD activities, the serum alkaline phosphatase activity and the plasma IGF-I level were higher in the groups treated zinc picolinate (D3) and zinc methionine (D4) in organic form when compared with the groups treated zinc sulphate (D1) and zinc oxide (D2) in inorganic form. No statistically significant difference was found between the insulin levels of groups treated zinc in organic and inorganic form. The bone zinc, iron, copper, calcium, and phosphor concentrations did not change with organic or inorganic zinc treatment. In conclusion, it can be said that zinc picolinate (D3) and zinc methionine (D4) seems to be more bioavailable than zinc sulphate (D1) and zinc oxide (D2) for rainbow trout.