Klasik Türk Edebiyatındaki Hazret-i Hatice Kıssaları Üzerine

Abstract

Türk edebiyatında Hz. Muhammed ile Hz. Hatice’nin evliliği, manzum, mensur veya manzum-mensur biçimlerde birçok eserde konu olarak işlenmiştir. Hz. Muhammed’in şefaatine nail olmak, insanlara faydalı olmak, dua almak gibi amaçlarla yazılan bu eserlerin kimi müstakil bir metin kimi ise bir eserin veya manzumenin bölümü hâlindedir. Konu üzerine özellikle son yıllarda birçok akademik çalışma yapılmış ve yapılmaya da devam edilmektedir. Çalışmanın amacı, şimdiye kadar tespit edilmiş olan, Hz. Muhammed ile Hz. Hatice’nin evliliğini anlatan metinleri gruplandırmak ve bu metinlerin kaynağına ulaşmaktır. Müstakil olarak çalışılmış bu metinlerin tasnifi ve ilgili metinlerin aslınının tespit edilmesi çalışmayı önemli kılmaktadır. Bu çalışma kapsamında Hz. Muhammed ile Hz. Hatice’nin evliliği hakkında yazılmış eserler önce tahkiye unsurlarından olay örgüsü dikkate alınarak içerik analizi ve mukayese yöntemiyle gruplandırılmış, sonra metinlerin kaynağı ile ilgili tespitlerde bulunulmuştur. Metinler, özellikle olay örgülerindeki farklılıklar dikkate alınarak dört gruba ayrılmış ve bu grupların birbirinden farklı tarafları özetlenmiştir. Dört gruba ayrılan metinlerin her biri müellif, müstensih, telif tarihi ve istinsah tarihi yönleriyle incelenmiştir. Çalışma neticesinde üç grup metnin kaynağına net bir şekilde ulaşılmış, bir grup metnin kaynağı mevcut bilgilerden hareketle tartışılmış, fakat bu grubun kaynağı ile ilgili kesin bir tespitte bulunulamamıştır.