YENİ TASARLANAN HAVALI KOLLEKTÖR YARDIMIYLA ELAZIĞ YÖRESİ KAYISILARININ KURUTULMASINDA KAYISI YÜZEY SICAKLIĞININ TESPİTİ

Abstract

YÜKSEK LİSANS TEZİ YENİ TASARLANAN HAVALI KOLLEKTOR YARDIMI İLE ELAZIĞ YÖRESİ KAYISILARININ KURUTULMASINDA, KAYISI YÜZEY SICAKLIĞININ TESPİTİ Bülent İPEK Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Makine Eğitimi Anabilim Dalı 2001, sayfa: 50 Kurutuma işlemi, ısı enerjisi vasıtasıyla yaş üründe serbest nem olarak bilinen suyun, üründen uzaklaştırılması olarak tarif edilir. Meyve ve sebzelerin hızlı bir şekilde bozulması onların ancak sınırlı bir zaman aralığında tüketilmesini zorunlu kılmaktadır. Gıdaların piyasa ömrünü artırmak için uygulanan teknolojik işlemler arasında kurutma işlemi hemen hemen bütün tarımsal ürünlere uygulanabilme özelliğine sahiptir. Kurutma yöntemleri arasında, doğal kurutmadan sonra en ekonomik olanı güneş enerjisi yardımı ile ısıtılan havanın yapay kurutucularda kullanılmasıdır. Yapılan çalışmada Elazığ yöresinde yetişen kayısıların yine aynı bölge şartları altında güneş enerjisi yardımıyla kurutulmasında kayısı yüzey sıcaklığı deneysel olarak tespit edilmiştir. Deneylerde havalı güneş kollektörü ve dikey konumlu tepsili kurutucu kullanılmaktadır. Çalışmada havalı güneş kollektörü olarak ondülin yüzey profilli yeni bir tip kollektör tasarlanmıştır. Kurutma ortamındaki hava sıcaklığı, hava debisininayarlanması ile değiştirilmektedir. Tepsili kurutucuya girişte hava sıcaklığı 27°C ile 49°C aralığında değiştirilmiştir. Deneyler boyunca kayısılar sürekli tartılarak kayısıdaki kütle kaybı tespit edilmiş ve kurutulan ürünün renk, koku ve tat değişimleri sürekli kontrol altında tutulmuştur. Deneyler Elazığ ilinde 2000 yılının Mayıs, Haziran ve Temmuz aylarında istimlenmiş ve çekirdeği çıkartılmış, yaklaşık eşit büyüklüklere sahip kayısılar üzerinde yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kurutma, Gıdaların Kurutulması, Gıdaların Saklanması, Kayısı, Kütle Transferi, Havalı Güneş Kollektörü

Ill SUMMARY MASTER THESIS DETERMINATION OF APRICOT SURFACE TEMPERATURE BY MEANS OF A NEW AIR SOLAR COLLECTOR IN DRYING THE APRICOTS FROM ELAZI? PROVINCE Bülent İPEK University of Firat Graduate School of Natural And Applied Sciences Department of Mechanical Education 2001, Page : 50 Drying is removal of the moisture which is known as free moisture, from the agricultural fresh products by the heat energy. Fresh and vegetables must be consumed in a certain time, drying as a long term consumption means is applicable to all agricultural fresh products. Among te drying methods, solar drying is the second most economical method, in which the heated air used in artificial driers. In this study the surface temperatures of the apricots from Elazığ province which were dried with air solar collectors were measured during the process.IV In the experiments, an air solar collector and a vertical tray-type drier were used. A new collector with an serrated outer surface was designed and poduced. The air temperature in the drier is adjusted by changing air flow. The air temperature at the enterance of the drier was changed between 27 °C and 49 °C. During the drying proces, the mass loses of the apricots were determined and the color, the color and the taste af being processed were controlled continuously. The experiments were carried out on the seadless, sulfur processed apricots with the same size. KEY WORDS: Drying, driying of foods, keeping of foods, apricot, mass transfer, air solar collector.