Türkiye'ye İthal Edilen Kerevit Türlerinin Çevre Üzerine Oluşturabileceği Olumsuz Etkiler

Abstract

Yaklaşık 15 kadar tatlısu ıstakozu (kerevit) türü lüks gıda maddesi olarak tüketilmeleri nedeniyle ekonomik önem taşır. Bu yüzden gıda maddesi olarak önem taşıyan bazı türler uzun yıllardan beri kıta içlerinde ve kıtalar arasında ekonomik fayda sağlamak amacıyla su kaynaklarına transfer edilmektedir. Son yıllarda kerevitlerin gıda olarak tüketilmelerinin yanında farklı renkteki bazı türler akvaryum sektöründe kullanılmak amacıyla doğal ortamlarından yabancı ülkelere ithal edilmektedir. Diğer taraftan, bu türler genelde daha saldırgan (doğal türü yok eden, büyük miktarda omurgasız, makrofit ve balık yumurtası tüketen), kanibalistik, barınak kazarak zemin yapısını bozan ve kendisi hastalıklara karşı nispeten dirençli olduğu halde taşındıkları ortamlara hastalık taşıyan türlerdir. Bu nedenle, başlangıçta ekonomik gelir elde etmek fikriyle yapılan kerevit ithalleri maalesef sonuçta çok az bir ekonomik getiriye karşılık geri dönüşü belki de mümkün olmayacak çevresel sorunlar oluşturmaktadır. Günümüzde, özellikle birçok Avrupa ülkesi ithal edilen türlerin oluşturdukları çevresel sorunlarla karşı karşıya bulunmaktadır. Ülkemize de akvaryum sektöründe kullanmak amacıyla son yıllarda sekiz kerevit türünün ithal edildiği bilinmektedir. Bu derlemede, ülkemizde bulunulan yabancı kerevit türlerinin doğal ortamlara ulaşmaları halinde çevre üzerine ne tür etkiler oluşturabileceği, stoklamalarda yaygın olarak kullanılan yabancı türlerin global ölçekte günümüze kadar oluşturduğu çevresel sorunlardan örnekler verilerek açıklanmaya çalışılmıştır.