ERGİN OLMAYAN GÖKKUŞAĞI ALABALIĞI (ONCORHYNCHUS MYKİSS, WALBAUM, 1792)'IN BAZI SERUM BİLEŞENLERİ ÜZERİNE ÖLDÜRÜCÜ OLMAYAN DOZDAKİ KADMİYUM KLORÜR VE KROM KLORÜR TUZLARININ ETKİLERİ

Abstract

Yüksek Lisans Tezi ERGİN OLMAYAN GÖKKUŞAĞI ALABALIĞI ( Oncorhynchus mykiss, WALBAUM, 1792 )' NIN BAZI SERUM BİLEŞENLERİ ÜZERİNE ÖLDÜRÜCÜ OLMAYAN DOZDAKİ KADMİYUM KLORÜR VE KROM KLORÜR TUZLARININ ETKİLERİ Fethi Ahmet ÖNER Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Biyoloji Anabilim dalı 2003, Sayfa : 38 Bu çalışmada öldürücü olmayan dozlarda krom klorür ve kadmiyum klorür tuzlarının gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss, Walbaum,1792)'nın bazı serum bileşenleri üzerine zamana bağlı olarak etkileri araştırıldı. Deneylerde krom 0.1, 1.0 ve 10 ppm dozlarda, kadmiyum ise 0.1, 0.5 ve 1.0 ppm dozlar halinde 24,72 ve 120 saat sürelerde uygulandı. Bütün deneysel sonuçlarımız kontrol grubuyla zamana bağlı olarak, istatistiksel açıdan karşılaştırılmıştır. Buna göre: kreatinin seviyesinde, hem krom hem de kadmiyum için uygulanan bütün dozlarında farklılık gözlenmedi. Trigliserid miktarının kromun uygulanan bütün dozlarında yükseldiği gözlendi. Kadmiyum da ise 0. 1 ppm ve 1.0 ppm'lik dozlarda arttığı gözlendi. Aspartat aminotransferaz (AST) seviyesi bütün krom dozlarında (0.1 ppm, 1.0 ppm ve 10 ppm) zamana bağlı olarak artış gösterirken, kadmiyumun uygulanan tüm dozlarında ise AST seviyesi azaldı. Laktat dehidrogenaz ( LDH) seviyesi bütün krom dozlarında ve sadece 1.0 ppm kadmiyum dozunda azalma gösterdi. Buna karşılık 0.5 ppm kadmiyum dozu uygulanan gruplarda LDH seviyesi arttığı görüldü. İncelenen diğer bir serum bileşeni olan Alanın aminotransferaz ( ALT ) enzimi, sadece 1.0 ppm krom dozunda artış gösterirken, kromun geriye kalan diğer dozlannda (0.1 ppm ile 10 ppm) ve 1.0 ppm kadmiyum dozunda azalma gösterdi. Serum kolesterol seviyesi sadece 0.1 ppm'lik kadmiyum dozunda artış gösterirken, tam tersine 1.0 ppm'lik kadmiyum dozunda azaldığı gözlendi. Serum üre değerlerimiz sadece 0. 1 ppm krom dozunda ve 0.5 ppm ile 1.0 ppm kadmiyum dozlarında önemli bir farklılık göstermedi. Ancak kromun uygulanan yüksek dozlarında ( 1.0 ppm ve 10 ppm) ve kadmiyumun düşük dozunda (0. 1 ppm) üre değerlerinin arttığı gözlendi. Serum glukoz seviyesi göz önüne alındığında sadece kromun 0.1 ppm'lik dozunda zamana bağlı olarak önemli oranda artış gösterdi. Fakat geri kalan kromun dozlarında (1.0 ppm ve 10 ppm ) ve kadmiyumun 0. 1 ppm dozunda azaldığı gözlendi.. Sonuç olarak krom ve kadmiyum'un uygulanan öldürücü olmayan (sublethal) dozlarının zamana bağlı olarak gökkuşağı alabalığının serum bileşenlerinden glukoz, üre, kolesterol, trigliserid, ALT, AST ve LDH üzerine etkili buna karşılık kreatinin üzerine ise etkisinin olmadığı anlaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Oncorhynchus mykiss, krom, kadmiyum, glukoz, ALT, AST, LDH kreatinin, kolesterol, trigliserid, üre. IV