1883-1884 MA'MÛRATÜ'L-AZÎZ GAZETESİ AÇIKLAMALI FİHRİSTİ VE DEĞERLENDİRMESİ

Abstract

Elazığ'ın o dönemdeki adını taşıyan ve bu ilde yayınlanan ilk gazete olan 5 Ekim 1883 tarihinde yayın hayatına başlayan ve Cumhuriyetin ilanından sonrada devam eden Ma'mûratü'l-azîz Gazetesi Anadolu'da yayınlanan en uzun ömürlü gazetelerden biridir. Yayın periyodunu kesintili bir şekilde sürdüren bu gazete, cumhuriyetin ilanından sonra da yayınını devam ettirerek 1928 yılında yapılan Harf İnkılabından sonra Elaziz ismiyle 1935 yılına kadar yayınlanmıştır. Bu bakımdan Ma'mûratü'l-azîz Gazetesi hem son dönem Osmanlı devleti hem de Türkiye Cumhuriyeti tarihi alanında yapılacak çalışmaların yanı sıra Elazığ ve Doğu vilayetleri ile ilgili yapılacak çalışmalarda önemli bir kaynak teşkil etmektedir. Ma'mûratü'l-azîz Gazetesi'nin cumhuriyet döneminde yayınlanan nüshaları sadece Türkiye Büyük Millet Meclisi Kütüphanesinde bulunmaktadır. Bu koleksiyonda ise sadece 1883-1884 yılları arasında yayınlanmış olan sayıları bulunmaktadır. Bu çalışmada Ma'mûratü'l-azîz Gazetesi koleksiyonunun 1883 – 1884 yılları arasında yayınlanan 65 sayının açıklamalı fihristi ve değerlendirilmesi yapılmıştır. Bu çalışmayla gazetede yer alan haber, makale, reklam ve ilanlar tespit edilerek, Türkiye başta olmak üzere Elazığ ve çevre illerin siyasi, sosyal, iktisadi ve kültürel gelişmelerin Ma'mûratü'l-azîz Gazetesi'nde nasıl yer bulduğu ortaya çıkarılmıştır. Anahtar Kelimeler: Basın-yayın, gazete, Ma'mûratü'l-azîz Gazetesi, ElazığMa'mûratü'l-azîz Newspaper that had held the name of Elazığ in the relevant period, and had started to be published in October 5, 1883 and had continued publishing after the foundation of the Republic had been one of the longevous newspapers in Anatolia. The newspaper that had pursued publishing activities with interruptions had continued to be published after the foundation of the Republic and had been published until 1935 with the name of Elaziz after the Alpabet Revolution. In this regard, Ma'mûratü'l azîz Newspaper represents an important source of work to be done in the late Ottoman state as well as studies related both in the field of history as the Republic of Turkey and the eastern province of Elazig. Ma'mûratü'l-azîz newspaper published in the period of the republic are just copies of the Grand Assembly of Turkey in the library. This collection comes with a number of which were published between the years 1883 to 1884 only. In this study, Ma'mûratü'l-azîz Newspaper collection of 1883 - published between 1884 annotated index of the number 65 was carried out and evaluated. Reports in the newspapers about this work, article advertising and ads are identified, Elazig province of Turkey and the environment, particularly the political, social, revealed how he found in Ma'mûratü'l-Mighty Journal of economic and cultural development.