VERİ MADENCİLİĞİNDE İKİ AŞAMALI KÜMELEME İLE İNSANİ GELİŞME ENDEKSİ İNCELEMESİ

Abstract

Bu çalışmada ulusal düzeyde sosyoekonomik gelişmeyi ölçen ve ekonomiler arasındaki farkları karşılaştıran göstergelerden olan İnsani Gelişme Endeksi ve Cinsiyet Gelişme Endeksi ile ülkelerin gelişim düzeyleri incelenmektedir. Ülkelerin gruplanmasında hangi değişkenlerin etkili olduğu veri madenciliği tekniklerinden biri olan iki aşamalı kümeleme analizi ile araştırılmaktadır. Çalışmada kullanılan verilerin tamamı Birleşmiş Milletler Gelişme Programı(UNDP)’ndan elde edilmektedir. Analizler UNDP tarafından yayımlanan rapordaki 2019 yılına ait 189 ülke için 2268 gözlem ile gerçekleştirilmiştir. İnsani Gelişme Endeksi sonuçlarına göre ülkeler yüksek, orta ve düşük gelişme endeksine sahip ülkeler olmak üzere üç grupta toplanmaktadır. Cinsiyet Gelişme Endeksi sonuçlarına göre ülkeler yüksek, yüksek-orta, orta, orta-düşük ve düşük gelişme endeksine sahip ülkeler olmak üzere beş grupta toplanmaktadır. İnsani Gelişme Endeksi için belirlenen grup sayısının UNDP raporunda açıklanan grup sayısından faklı olduğu, Cinsiyet Gelişme Endeksi’nin grup sayısının rapor ile aynı olduğu belirlenmiştir. Genel olarak sonuçlar, kadınların erkeklere nazaran daha uzun ömürlü olduğunu, kadın ve erkeklerin eğitim seviyelerinin hemen hemen aynı olduğunu, erkeklerin kadınlara göre daha yüksek milli gelire sahip olduğunu göstermektedir. Böylece cinsiyet faktörünün gelişme endeksi üzerindeki etkisi ortaya koyulmaktadır.

This study examines the level of development of countries with the Human Development Index and the Gender Development Index, which are indicators that measure socioeconomic development at national level and compare the differences between economies. Which variables are influential in the grouping of countries is being investigated through a two-stage clustering analysis, one of the data mining techniques All data used in the study are obtained from the United Nations Development Program (UNDP) Analyzes were conducted with 2268 observation for 189 countries published by UNDP for 2019 According to the results of the Human Development Index, countries are grouped into three groups: countries with high, medium and low development indexes According to the results of the Gender Development Index, countries are grouped into five groups: countries with high, high-medium, medium, medium-low and low development indexes. It has been determined that the number of groups determined for the Human Development Index is different from the number of groups announced in the UNDP report, and the number of groups for the Gender Development Index is the same as the report. In general, the results show that women live longer than men, the education level of men and women is almost the same, and men have a higher national income than women. Thus, the effect of the gender factor on the development index was revealed.