ELAZIĞ VE YÖRESİNDE YETİŞEN SEBZE-MEYVE VE BUNLARIN YETİŞTİRİLDİĞİ TOPRAKLARDAKİ PB VE CD'UN AAS İLE TAYİNİ

Abstract

Bu çalışmada, Elazığ ve yöresindeki sebze ve meyvelerde ve bunların yetiştirildiği toprak örneklerinde Alev Atomik Absorpsiyon Spektrometresi ile Cd ve Pb'un tayini amaçlanmıştır. Meyve ve sebze örneklerinde Cd ve Pb'un miktarı oldukça düşük olduğundan (ppb düzeyinde), analiz şemasına bir zenginleştirme basamağının eklenmesi düşünülmüş ve aktif karbon ile zenginleştirme seçilmiştir. Analizler yapılırken Alevli Atomik Absorpsiyon Spektrometresine duyarlılığı arttıran Slotted Tube Atom Trapper (STAT) aksesuarı takılmıştır. Ayrıca yöntemin doğruluğunu tespit etmek için, örneklerin bir kısmı Grafit Fırınlı Atomik Absorpsiyon Spektrometresinde analiz edilerek sonuçlar karşılaştırıldı. Meyvelerin topraktan Pb ve Cd alma yeteneklerini belirlemek için meyve örneklerinin alındığı topraklar çeşitli ekstraksiyon reaktifleriyle etkileştirilmiş ve ekstraksiyon çözeltileri STAT-FAAS ile analizlenmiştir. Elde edilen sonuçlarda çalışılan meyvelerde Pb konsantrasyonun 20-150 ppb arasında Cd konsantrasyonlarının ise 0.3-5.5 ppb arasında değiştiği gözlendi. Anahtar Kelimeler: Kurşun, Kadmiyum, Toprak, Spesiyasyon, Meyve ve Sebze, Atomik Absorpsiyon SpektrometrisiIn this study, the determinations of lead and cadmium in fruits-vegetables and the soils which they have been grown, around the Elazığ, were purposed. The analysis were carried out by means of Flame Atomic Absorption Spectrometry. The preconcentration on activated carbon was applied because the lead and cadmium are very low concentration in these samples and, an enrichment step was necessary.. Sloted Tube Atom Traper (STAT) was used for increasing of Flame Atomic Absorption Spectrometry. The measuraments with GF-AAS were done for assesment of the accuration. For the defined of lead and cadmium uptake of the fruits and vegetables from soils, the soil samples were digested and extracted by using various extraction reagents. The clear extraction solutions were analysed by means of STAT-FAAS for lead and cadmium. From the obtained results, Pb and Cd caentinties in the studied fruits are the rage of 20-150 ppb and 0.3-5.5 ppb, respectively. Key Words: Lead, Cadmium, Soil, Speciation, Vegetables, Fruits, Atomic Absorption Spectrometry