ADLİ BİLİŞİMDE KİŞİSEL VERİ ETİĞİ: TRIZ YÖNTEMİYLE YENİLİKÇİ ÇÖZÜM YÖNTEMLERİ GELİŞTİRİLMESİ

Abstract

Dijital teknolojilerin gelişimiyle birlikte suçların işlenme biçimleri önemli ölçüde değişmiş, dijital ortamlarda üretilen veriler adli süreçlerde temel delil unsurları hâline gelmiştir. Bu durum, adli bilişim alanının önemini artırırken, kişisel verilerin korunması ve etik ilkelerin gözetilmesi konusunu da ön plana çıkarmıştır. Dijital delillerin büyük bir bölümünün bireylere ait hassas veriler içermesi, adli bilişim uygulamalarında mahremiyet hakkı ile kamu güvenliği arasındaki dengenin dikkatle kurulmasını zorunlu kılmaktadır. Bu tez çalışması, adli bilişim süreçlerinde kişisel veri etiğine ilişkin ortaya çıkan sorunları incelemeyi ve bu sorunlara yönelik yenilikçi çözüm yöntemleri geliştirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, farklı disiplinlerde sistematik bir problem çözme yaklaşımı olarak kullanılan TRIZ yönteminden yararlanılmıştır. TRIZ yaklaşımı, çelişkili gereksinimlerin analitik bir çerçevede ele alınmasına olanak tanıyarak, etik ilkeler ile teknik zorunluluklar arasındaki çatışmaların daha açık biçimde değerlendirilmesini sağlamaktadır. Araştırma kapsamında, adli bilişim uygulamalarında karşılaşılan temel etik sorunlar belirlenmiş ve bu sorunlar TRIZ yöntemi doğrultusunda analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular ışığında, kişisel verilerin korunmasını esas alan ve adli süreçlerin etkinliğini olumsuz etkilemeden uygulanabilecek çözüm önerileri geliştirilmiştir. Bu çalışmanın, adli bilişim alanında etik farkındalığın artırılmasına katkı sağlaması ve gelecekte yapılacak akademik ve uygulamaya yönelik çalışmalara yol gösterici olması hedeflenmektedir.

With the rapid development of digital technologies, the nature of criminal activities has significantly changed, and data generated in digital environments have become essential elements of evidence in judicial processes. While this transformation has increased the importance of digital forensics, it has also brought the issue of personal data protection and ethical principles to the forefront. The fact that digital evidence largely contains sensitive personal information makes it necessary to carefully balance the right to privacy and public security within digital forensic practices. This thesis aims to examine the ethical issues related to personal data in digital forensic processes and to develop innovative solution approaches to address these issues. In this context, the TRIZ method, which is widely used as a systematic problem-solving approach in different disciplines, is adopted as the main analytical framework of the study. The TRIZ approach enables the structured analysis of contradictory requirements, allowing a clearer evaluation of conflicts between ethical principles and technical necessities. Within the scope of the research, fundamental ethical problems encountered in digital forensic applications are identified and analyzed in accordance with the TRIZ methodology. Based on the findings, solution proposals that prioritize the protection of personal data while maintaining the effectiveness of judicial processes are developed. It is expected that this study will contribute to increasing ethical awareness in the field of digital forensics and provide guidance for future academic and practical research.