DEGLOVİNG YARALANMALARDA TİCAGRELOR VE ENOKSAPARİN SODYUMUN DOKU SAĞKALIMI ÜZERİNE EKİLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI VE ANALİZİ

Abstract

Deri ve subkutan dokunun tabanda yapışık olduğu derin fasiyadan ayrılmasına degloving (avülsiyon) yaralanması denir. Bu tip yaralanmalarda başlıca problem avulsiye kısmın subkutan vaskuler pleksusunun zedelenmesine bağlı olarak gelişen cilt nekrozudur. Plastik rekonsrüktif ve estetik cerrahi kliniklerinde çok sık rastlanılan degloving yaralanmalarıyla ilgili çalışmalar genelde tedavi ve sonrasını inceleyen klinik çalışmalardır. Deneysel çalışmalar ise sınırlı sayıdadır. Literatürde nekroz miktarını azaltmaya yönelik az sayıda deneysel makale bulunmaktadır. Bu amaçla enoksaparin ve ticagrelorun degloving yaralanmaları üzerine etkilerini ve doku sağkalımı açısından etkinliklerini araştırdık. Çalışmamızda 32 adet wistar albino rat kullandık. ratların kuyruklarında degloving yaralanması oluşturup, avulsiye şekilde 15 dakika bekledikten sonra flepleri takrar esk yerine sütüre ettik. Postoperatif dönemde ratları rastlantısal olarak dört gruba ayırdık. 1.grup ilaç verilmeyen kontrol grubu, 2. grup ticagrelor verdiğimiz grup, 3. grup enoksaparin verilen, 4. grup ise enoksaparin ile ticagrelorun kombine verildiği grup olarak ayrıldı. 14 gün ilaç verildikten sonra 15.gün çalışmamızı sonlandırdık. Ratların kuyruğunda gelişen nekroz oranlarını ve histopatolojik olarak ülser skorları hesaplandı. .klinik olarak kontrol grubuyla ilaç grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulundu (p<0.05). İlaç grularının kendi aralarındaki incelemede istatistiksel bir fark olmamasına karşın, klinik olarak enoksaparin grubunda nekroz oranı %34.8, ticagrelor grubunda %34.7 ticagrelor+enoksaparin grubunda ise nekroz oranı %24.6 bulundu. buda klinik olarak ticagrelor+enoksaparin grubunun nekroz oranının diğer gruplara göre daha az olduğunu gösterdi. Histopatolojik incelemede kontrol grubuyla ilaç grupları arasında istatistiksel anlamlı bir fark bulduk (p<0.05). Deneysel çalışmamızda ticagrelor ve enoksaparin gerek tek tek gerekse birlikte kullanımının degloving yaralanmalarında doku sağkalımını arttırdığı sonucuna vardık. Klinik olarak iki ilacın birlikte kullanımı; istatistiksel olarak anlamlı olmasa bile nekroz oranlarını daha fazla düşürdüğünü bulduk. Bu yüzden çalışmamızın geniş serilerle yapılacak klinik ve deneysel çalışmalarla desteklenmesi gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Degloving yaralanmaları, doku sağkalımı, enoksaparin, ticagrelor.