Türkiye' de veteriner hekimliği eğitiminde Türkçeleşme süreci

Abstract

Türkiye'de bilimsel anlamda veteriner hekimliği eğitimi, 1842 yılında Prusya'dan getirilen Godlewsky tarafından başlatılmıştır. Bu tarihten 19'uncu yüzyılın sonuna kadar geçen sürede, Veteriner Hekimliği Okulunda yabancı öğretim elemanlarının aktif olarak görev alması, veteriner hekimliği alanında uluslar arası düzeyde akademik ve meslekî temasların artması ve batı bilim anlayışının eğitime yansıtılması gibi çabalar, Türkçenin yabancı dillerin etkisi altında kalmasına neden olmuştur. Tanzimat'la birlikte Türkçenin hakim dil durumuna getirilmesi yönünde çalışmalar başlatılmış; bu yönde ilk büyük adım, Cumhuriyet Döneminde, Harf Devrimi ile atılmıştır. Türkçeleşme konusundaki çalışmalar bilimsel terimlerde başlatılmış; zamanla tıp ve veteriner hekimliğinde kendini göstermiştir. Veteriner hekimliği alanında Türkçeleşme çalışmaları, tıp alanındaki çalışmalarla büyük ölçüde paralellik göstermiş; her iki alandaki gelişmeler birbirini tamamlar bir nitelik kazanmıştır. Veteriner hekimliğinde Türkçeleşme çalışmaları, daha çok anatomi gibi temel bilimler alanında kendisini hissettirmiş; özellikle, Yüksek Ziraat Enstitüsü bünyesinde oldukça sistematik bir hal almıştır. Zaman zaman görülen olumsuzluklara karşın, tıp ve veteriner hekimliğine ait terim, deyim ve sözcüklerde, bilimsel anlamda özleştirme ve sadeleştirme çabaları yüzyıllardan beri sürdürülmüş ve günümüzde de devam etmektedir. Kaldı ki, çağımızın bilimsel gelişmelerine paralel olarak, her geçen gün yeni bir kavramın insanlığın kullanımına sunuluşu, gelecekte de bu kavramları karşılayacak terimlerin bulunması için yapılacak çalışmaların devam edeceği şeklinde değerlendirilebilir.