Eğitim Programları Bağlamında Okulda Şiddet Olgusuna Yönelik Öğretmen Görüşleri

Abstract

Problem Durumu: Okulda şiddet olgusu, son dönemlerde birçok yönden tartışılmakta- dır. Bu tartışmalarda, daha çok medya, internet ve sosyo-ekonomik sorunlar gibi okul dışı faktörler ön plana çıkarılmaktadır. Ancak bu tartışmalarda, olası bir diğer neden gözden kaçırılmaktadır. Bu neden, eğitim programının amaç boyutudur. Bu durum, so- runun bütün boyutlarıyla anlaşılmasını engellemektedir. Şiddet olgusunun okul sırala- rında öğrenilmiş bir davranış olarak kabul edilmesi, sorunun bir eğitim programı amaç sorunu olarak ele alınmasını desteklemektedir. Türk Eğitim Siteminin (TES) iyi çıktılar yanında, şiddet üretme potansiyeli, uygulama- lardaki yanlışlıklar yanında, büyük oranda benimsenen felsefeden kaynaklanmaktadır. Bu felsefe, Modernist karakterli Pozitivist felsefedir. Bu yaklaşıma dayalı eğitim prog- ramları, eğitimde salt zihinsel gelişime odaklanarak, duyguları ihmal etmiştir. Bu du- rum bütün yönlerden gelişmiş dengeli bireyleri yetiştirmeye engel teşkil etmiştir. Den- geli kişiliğin, zihin, duygu, fizik ve ruh gelişimine bağlı olduğu görmezden gelinmiştir. Eğitimde duyguları ihmal etmenin sosyal maliyeti, okulda şiddet olarak yansımaktadır. Sorunun bu bakış açısıyla ele alınması, çözüm yolunda farklı açılımlar sağlayabilir. Amaç: Bu araştırmanın amacı, eğitim programının amaç boyutu bağlamında okulda şiddet olgusuna yönelik öğretmen görüşlerini belirlemektir. Yöntemi: Betimsel nitelik arz eden bu çalışmanın evreni, Kilis ilinde görev yapan ortaöğ- retim öğretmenleridir. Örneklem ise, bu evrenden ulaşılabilen 184 öğretmenden oluştu- rulmuştur. Çalışmada anket yoluyla elde edilen veriler, aritmetik ortalama ve standart sapma ile çözümlenmiştir Bulgular ve Sonuçlar: Araştırmada ulaşılan bulgular şöyledir: Öğretmenler, program amacı bağlamında şiddetin nedenlerini; eğitimde duyguların ihmal edilmesi, okuldaki sosyal etkinliklerin yetersizliği, manevi değerlerdeki yozlaşma ve AB-Küreselleşmenin eğitimde yol açtığı yeni anlayışlar olarak görmektedir. Öğretmenler şiddetin okul dışı nedenleri olarak ise; TV’deki şiddet filmleri, internet, medya, arkadaş çevresi, aile so- runları, alkol-madde bağımlılığı ve yasal boşlukları sorumlu tutmaktadırlar. Araştırmaya katılan öğretmenler, şiddeti, bir eğitim sorunu ve eğitimin kalitesine zarar veren bir olgu olarak kabul etmektedirler. Ancak buna rağmen, öğretmen ve okul yöne- ticilerinin olumsuz davranışlarının öğrencileri şiddete yönlendirmede bir etken olduğu görüşünde kararsız kalmışlardır. Bu durum, öğretmenlerin bu konuda sorumluluk üst- lenmek istemediklerini göstermektedir. Öneriler: MEB, öğretim programlarının dayandığı Modernist karakterli Pozitivist felse- feye dayalı paradigmayı gözden geçirmelidir. Eğitim programlarının amaç ve içeriği, bireyi beden, zihin, duygu ve ruh bütünlüğü içinde tüm yönlerden geliştirmeye yönelik olacak şekilde çok boyutlu olarak belirlenmelidir. Medya, öğrencilerin gelişimini olum- suz etkileyen yayınlar konusunda daha sorumlu davranmalıdır. Okullar, öğrenci ve ve- lileri, görsel-işitsel medya ve internet gibi araç ve teknolojileri doğru kullanma ile alkol ve madde bağımlılığı konusunda bilgilendirecek etkinlikler düzenlemelidir.