DİNLEME/İZLEME BECERİSİ ALANINDA YAPILAN LİSANSÜSTÜ ARAŞTIRMALAR ÜZERİNE BİR META SENTEZ ÇALIŞMASI

Abstract

Dil, insanların kullandıkları en gelişmiş iletişim aracıdır. Günlük iletişimde, akademik hayatta, sosyal ilişkilerde oldukça önemlidir. Dil dört beceri alanından oluşur. Bunlar dinleme, konuşma, okuma ve yazma alanlarıdır. İyi bir dil gelişimi için bu dört beceri alanının da geliştirilmesi gerekir. Dinleme, dil becerileri içerisinde ilk edindiğimiz, diğer dil becerilerinin edinimine de öncülük eden bir beceridir. Dinlemenin doğuştan getirildiği doğrudur. Ancak dinleme de bir beceridir ve eğitimle geliştirilebilir. Araştırmamızın amacı 2005-2019 yılları arasında Türkçe Eğitimi bölümlerinde dinleme alanında yapılmış olan lisansüstü araştırmaları çeşitli değişkenlere göre inceleyip bir bütün hâlinde ortaya koymaktır. Dinleme becerisinin önemi, diğer beceri alanlarına göre ihmal edildiği gösterilmeye çalışılmıştır. Dinleme alanında yapılmış olan lisansüstü araştırmaları bir araya getirip incelemeyi amaçlayan bu araştırmanın modeli nitel araştırma türünde meta-sentez desen olarak belirlenmiştir. Araştırmamızda 2005-2019 yılları arasında üniversitelerimizin Türkçe Eğitimi bölümlerinde yapılmış olan lisansüstü araştırmaların meta sentezlerine yer verilmiştir. YÖK Ulusal Tez Sayfasında ''dinleme'' anahtar kelimesiyle tarama yapılıp Türkçe Eğitimi bölümlerinde toplamda 55 yüksek lisans ve doktora çalışmasına ulaşılmıştır. Bu araştırmalara eskiden günümüze doğru olacak şekilde sırasıyla A1, A2, A3.….A55 kodları verilmiştir. Kodlaması yapılan araştırmaların öncelikle genel bilgileri sınıflandırılmıştır. Bu kapsamda tez yayım yılları, tez türleri, yapıldığı üniversiteler, danışman unvanları, anahtar kelimelerin tekrar etme sayılarına yer verilmiştir. Daha sonra araştırmalar yöntemsel açıdan incelenmiştir. Bu kapsamda da araştırmalarda kullanılan yöntemlere, modellere, veri toplama araçlarına, veri analiz yöntemlerine, örneklem gruplarına ve örneklem sayılarına yer verilmiştir. En son olarak 55 araştırmada yapılan öneriler incelenmiş ve en çok tekrar eden öneriler 27 temaya ayrılarak incelenmiştir. Bu bulgular gerekli tablo ve grafiklerle gösterilmiştir. Araştırmalardan çıkarılan bulgu ve sonuçlara göre önerilerde bulunulmuştur.

Language is the most advanced communication tools to people use. It is very important in daily communication, academic life and social relations. Language consists of four skill areas. These are the areas of listening, speaking, reading and writing. All four skill areas need to be developed for good language development. Listening is a skill that we first acquire in language skills, leading to the acquisition of other language skills. It is true that listening is innate. However, listening is also a skill and can be improved through training. The aim of our research is to examine the postgraduate research conducted in Turkish Education departments in the field of listening according to various variables and to reveal them as a whole between 2005 and 2019. It has been tried to show that the importance of listening skill is neglected compared to other skill areas. The model of this research, which aims to bring together and examine the postgraduate research in the field of listening, is determined as a Meta-Synthesis pattern in the qualitative research type. In our research, Meta-Synthesis of postgraduate research conducted in Turkish Education departments of our universities between 2005 and 2019 were included. A total of 55 master's and doctoral studies in Turkish Education departments have been reached by searching the Y.O.K. (Higher Education Institution) National Thesis Page with the keyword "listening". These studies were given the codes A1, A2, A3.., A55 in order from the past to the present. First of all, general information of the coded researches are classified, in this context, the publication years of the thesis, the types of the thesis, the universities where it was made, the titles of the advisor, the number of repetitions of the keywords are included. Later, researches were examined methodically. In this context, the methods, models, data collection tools, data analysis methods, sample groups and sample numbers used in research are included. Finally, the suggestions made in 55 studies were examined and the most repetitive suggestions were divided into 27 themes. These findings are shown with the necessary tables and graphics. Suggestions were made based on the findings and results of the research.