Türkiye’de Özel Eğitim Alanında Fen Eğitimine Yönelik Yapılan Lisansüstü Tezlerin BazıDeğişkenler Açısından İncelenmesi

Abstract

Bu araştırmada; Türkiye’de özel eğitim alanında gerçekleştirilen fen eğitimi lisansüstü çalışmalarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada, Türkiye’de 2004-2019 yılları arasında özel eğitim alanında fen eğitimi konusuyla ilgili tamamlanmış 37 (26’sı yüksek lisans ve 11 doktora) lisansüstü tezin araştırma türüne, modeline, konusuna, örneklem sayısı ve düzeyine, veri toplama araçlarının türüne ve analizlerine göre içerik analizi ile incelenmiştir. Araştırmanın sonucunda lisansüstü tezlerin gruplara göre en çok üstün yetenekliler alanında çalışmaların yapıldığı, nicel araştırma türünün yüksek lisans düzeyinde, karma araştırma türünün ise daha çok doktora düzeyinde tercih edildiği gözlenmiştir. Deneysel araştırma modelinin tercih edildiği lisansüstü tezlerin araştırma konusu olarak fen eğitimine yönelik karşılaşılan sorunlar, görüşler ve uygulanabilir yöntemlerin araştırıldığı, örneklem düzeyi olarak öğrencilerle daha çok yürütüldüğü, örneklem sayısı olarak en çok 0-50 aralığında gruplarla çalışıldığı sonucuna varılmıştır. Lisansüstü tezler de kullanılan veri toplama araçları olarak en çok anketin kullanıldığı belirlenirken; veri analiz yöntemlerinden en çok içerik analizi, ANOVA, bağımsız gruplar t-testi, bağımlı gruplar t-testi ve Mann WhitneyU Testi kullanıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Gelecekteki araştırmaların görme engelli, işitme engelli, çoklu engel, bedensel engelli gibi konularda fen eğitimine yönelik daha fazla çalışma yapılması ve özel gereksinimli çocukların fene yönelik bazı beceriler konusunda yetersiz kalmaması ve bireysel farklılıkları göz önünde bulundurarak farklı yöntemlerin kullanıldığı çalışmalara yer verilmesi önerilebilir.