Nitrozomorfolin Uygulanmış Ratlarda Enginar (Cynara scolymus L.)’ın Lipid Peroksidasyon Düzeyleri ve Bazı Antioksidan Enzim Aktiviteleri Üzerine Etkisinin Araştırılması

Abstract

Çalışmada, lipid peroksidasyonu ve antioksidan enzimlerin aktiviteleri değerlendirilerek, ratlarınkanında nitrozomorfolin (NMOR)’in oluşturabileceği toksisiteye karşı enginarın etkisini araştırmakamaçlanmıştır. Wistar-Albino erkek ratlar; kontrol grubu, enginar uygulanan grup (1.5 g/kg vücutağırlığı, gavaj yoluyla, 14 gün), NMOR uygulanan grup (10 mg/kg vücut ağırlığı, gavaj yoluyla, 14gün) ve NMOR+enginar uygulanan grup şeklinde dört gruba ayrılmıştır. NMOR ve enginaruygulamalarına aynı anda başlanmıştır. Deney periyodunun sonunda tüm ratlar sakrifiye edilmiş vekan örnekleri antikoagulant içeren tüplere alınmıştır. Çalışmada, enginarın NMOR kaynaklıtoksisitesi üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla malondialdehid (MDA), redükte glutatyon (GSH)düzeyleri, katalaz (KAT), glutatyon peroksidaz (GSH-Px) ve süperoksit dismutaz (SOD) aktiviteleriölçülmüştür. NMOR uygulanan grupta kontrol grubu ile karşılaştırıldığında MDA (P=0.036)düzeylerinde anlamlı artışlar saptanırken, GSH (P=0.001) düzeyleri ile KAT (P=0.001), GSH-Px(P=0.003) ve SOD (P<0.001) aktivitelerinin kontrol grubuna göre anlamlı düşüşler gösterdiğisaptanmıştır. NMOR+enginar uygulanan grupta tüm parametrelere ait değerler kontrol grubudeğerleri düzeyine ulaşmıştır. NMOR+enginar uygulanan grup NMOR uygulanan grup ilekarşılaştırıldığında MDA düzeylerinin düştüğü, KAT, GSH-Px ve SOD aktivitelerinin ise arttığıbelirlenmişken GSH düzeylerinin değişmediği gözlenmiştir. Sonuçlar NMOR uygulanan ratlarınplazmasında MDA düzeylerinin arttığını, eritrosit GSH düzeyleri ve antioksidan enzim aktivitelerininazaldığını göstermiştir. Bununla birlikte, enginarın NMOR'un neden olduğu toksisiteye karşıkoruyucu etkisi olabileceği sonucuna varılmıştır