Geli Dere (Baskil-Elazığ) Çevresindeki Verbascum euphraticum L. Köklerinde ve Üzerinde Yetiştiği Dere Sedimentindeki As, Cu, Mn, Pb ve Zn'nun Dağılımı

Abstract

Bitki kimyası verilerden yararlanılarak yapılan prospeksiyon çalışması olan biyojeokimyasal prospeksiyondünyada başarılı bir şekilde uygulanmaktadır. Bu çalışmada, örgülü nehir sınıfına giren geniş ve eğimi oldukçadüşük Baskil-Geli Dere drenaj sistemi boyunca kum barları üzerinde yetişen Verbascum euphraticum L. (yereladı: sığırkuyruğu) kökleri ve dere sedimenti örneklerinde As, Cu, Mn, Pb ve Zn değerleri karşılaştırılarakVerbascum euphraticum L.nin biyojeokimyasal prospeksiyon çalışmalarında biyoindikatör veyabiyoakümülatör olma özelliği araştırılmıştır. Geli Dere boyunca alınan dere sedimentlerinde As 22,5-176,9 mgkg?1 , Cu 42,46-148,73 mg kg?1 , Mn 736-1093 mg kg?1 , Pb 29,34-106,57 mg kg?1ve Zn 91,1-303,2 mg kg?1 ,Verbascum euphraticum L. kökünde ise As 2,2-22,2 mg kg?1 , Cu 53,59-116,95 mg kg?1, Mn 62-344 mg kg?1, Pb2,43-45,22 mg kg?1ve Zn 64,7-158 mg kg?1 değerler arasındadır. Biyoakümülatör faktör değerleri As 0,09-0,7,Cu 0,49-2,24, Mn 0,09-0,34, Pb 0,08-0,95 ve Zn 0,34-1,73tür. Bu veriler sonucunda V. euphraticum kökününCu ve Zn için biyoindikatör ve biyoakümülatör bitki olduğu ve biyojeokimyasal prospeksiyonda başarılı birşekilde kullanılabileceği söylenebilir.