RADYOAKTİF SERPİNTİNİN UZAY-ZAMAN MODELLENMESİ

Abstract

Variogram ya da yarı-variogram; istatistiksel tabanlı, niceliksel, uzay sürekliliğini veya veri setinin değişkenliğini gösteren, örnek konumların bağımlılıklarını ölçen, örnekler arasındaki uzaysal bağımlılığı ve bir bölgesel değişkenin uzaysal değişkenliğini karakterize eden bir fonksiyondur. Bu teori birbirine yakın konumda olan aynı değişkenin büyük bir benzerliğe sahip olduğu ve mesafe olarak uzaklaşıldıkça bu benzerliğin azaldığı ve sonunda biteceği fikrine dayanır. Ancak bu yaklaşımda incelenen değişkenin homojen şekilde dağıldığı ve durağan olduğu kabul edilmektedir. Bu araştırmada, Karadeniz Bölgesinde (Artvin, Düzce, Giresun, Ordu, Rize, Samsun ve Trabzon illerinde) TAEK tarafından ölçülmüş 134Cs ve 137Cs radyoçekirdek konsantrasyonları, Uzay Zaman Noktasal Toplam Yarı-variogram metodu ile modellendi.Anahtar Kelimeler: Uzaysal Analiz; Radyoaktif Serpinti; 134Cs; 137Cs; Yarı-Variogram; Uzay-Zaman Noktasal Toplam Yarı-Variogram.Variogram also known as semivariogram; a statistically based, quantitatively, space continuum, or variability data sets display, measuring interdependence of sample locations, spatial dependence among samples and characterizing the spatial variability of a regionalized variable is a function. This theory is based on the idea of the same variable in close proximity has a big similarity and moving away as distance, the similarity decreases and at the end of it will finish. The homogeneously dispersed variables examined in this approach have been assumed to be stationary. Also, variables that have been examined only by a change of position have been considered and temporal variations do not take into account. In this approach, examined variables have been accepted to be the distribution as a homogenous and to be stationary. In this research, the 134Cs and 137Cs radionuclides concentrations measured by TAEK in Black Sea Region (in Artvin, Düzce, Giresun, Ordu, Rize, Samsun and Trabzon) have been modeled with Spatio-Temporal Point Cumulative Semivariogram method.Key Words: Spatial Analysis; Radioactive Fallout; 134Cs; 137Cs; Semivariogram; Spatiotemporal Point Cumulative Semivariogram.